Λέλα Κ Α Ρ Α Γ Ι Α Ν Ν Η,η Μπουμπουλίνα της Αντίστασης

 

Η Ελένη «Λέλα» Καραγιάννη(1898–1944), μακρινή απόγονος της Μπουμπουλίνας, αποτελεί μία μοναδική περίπτωση Γυναίκας της Αντίστασης, μητέρας μάλιστα επτά παιδιών που μετέτρεψε την οικογένειά της σε αντιστασιακή οργάνωση. Πρωτοπόρος του «μυστικού πολέμου», ίδρυσε τη δική της αντιστασιακή ομάδα, γνωστή ως «Μπουμπουλίνα», και έκανε σπουδαίο έργο κατασκοπείας και απελευθέρωσης Συμμάχων κατά τη διάρκεια της Κατοχής.

 

 

γράφει ο Θάνος Δασκαλοθανάσης

Γεννημένη στη Λίμνη Ευβοίας, η Λέλα ήταν μακρινή απόγονος της Λασκαρίνας Μπουμπουλίνας. Παντρεύτηκε τον φαρμακοποιό Γεώργιο Καραγιάννη και απέκτησαν επτά παιδιά. Παρά το ότι ήταν γυναίκα σε μια εποχή μεγάλων περιορισμών και προκαταλήψεων για το γυναικείο φύλο,παρά  τις οικογενειακές της υποχρεώσεις, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή της αντίστασης, μετατρέποντας το σπίτι και το φαρμακείο της σε κέντρα αντιστασιακής δράσης.

Ήδη από τον Οκτώβριο του 1941, η Λέλα Καραγιάννη είχε ιδρύσει την αντιστασιακή οργάνωση «Μπουμπουλίνα» (το επίθετο της μητέρας της ήταν Μπούμπουλη) με βασικό στόχο, τη φυγάδευση Βρετανών στρατιωτών από την κατεχόμενη Ελλάδα προς το Κάιρο, τη διενέργεια σαμποτάζ και δημιουργία δικτύου κατασκοπίας εις βάρος των κατακτητών.

 

Ο Άγγλος αξιωματικός και συγγραφέας, Ουίλφρεντ Μπάιφορντ – Τζόουνς γράφει το 1946: «Ο καθηγητής Λούρος με έφερεν είς επαφήν με την οικογένειαν μιας ηρωίδος της αντιστάσεως της νοσοκόμου Λέλας Καραγιάννη, που από το 1941 εβοήθησεν εκτοντάδας Βρετανών αξιωματικών και ανδρών να δραπετεύσουν. (…) Η περίπτωσις της Λέλας Καραγιάννη είνε πραγματικά μοναδική. Μητέρα επτά παιδιών είχεν κατορθώσει να εισαγάγη εις την Γκεστάπο και τα Ες – Ες πράκτορας, που της διαβίβαζαν πολυτίμους πληροφορίας».

Η Λέλα Καραγιάννη από την πώληση των κοσμημάτων της αγόρασε δυο σπίτια που τα μετέτρεψε  σε κρυψώνες για να είναι ασφαλείς Άγγλοι και Έλληνες στρατιώτες,προτού ολοκληρωθεί η φυγάδευσή τους στην Αίγυπτο.

Η οικογένειά της όλη μυήθηκε σε αυτήν την οικογενειακή αντιστασιακή οργάνωση.Η γνωριμία με έναν αστυνομικό που εξέδιδε πλαστές ταυτότητες  αλλά και με ανθρώπους από το  στρατόπεδο συγκεντρώσεως αιχμαλώτων Κοκκινιάς βοήθησε πολύ στο έργο της οργάνωσης.Η οργάνωση ήρθε σε επαφή  και συνδέθηκε με τις Μυστικές Αγγλικές Υπηρεσίες και  άρχισε σιγά σιγά να υφαίνεται και οικοδομείται ένα πολύπλευρο και ισχυρό δίκτυο κατασκοπίας, σαμποτάζ και πληροφοριών»Για τη φυγάδευση των στρατιωτών η οργάνωση χρησιμοποιούσε ιδιόκτητο καΐκι. Περισσότεροι από εκατόν πενήντα Εγγλέζοι στρατιώτες και Έλληνες  πατριώτες κρυφτήκανε και έτσι στο τέλος ξεφύγανε σώοι και πήρανε το μυστικό δρόμο της φυγάδευσης προς τη Μέση Ανατολή.Παράλληλα η  οργάνωση της Λέλας Καραγιάννη «συνδέει» τον Ναπολέοντα Ζέρβα με τη Μέση Ανατολή με ενδιάμεσο τον μεγάλο της γιο Γιώργο.

  Οι οργανώσεις αντίστασης όπως το ΕΑΜ, η ΕΚΚΑ και η ΕΔΕΣ αναπτύσσονταν δυναμικά, συχνά με συγκρούσεις μεταξύ τους. Σε αυτό το πλαίσιο, η "Μπουμπουλίνα" λειτούργησε αυτόνομα αλλά με στρατηγικές συμμαχίες. Η δράση της είχε μεγάλη απήχηση, καθώς συντόνιζε πυρήνες σε διάφορες περιοχές της Αττικής και συνδεόταν με άλλα αντιστασιακά δίκτυα.

Τον Οκτώβρη του 1941 η Λέλα Καραγιάννη συλλαμβάνεται,το ίδιο και ο άντρας της.Η δράση της θα συνεχιστεί πιο έντονη μετά την αποφυλάκισή της,αν και γνωρίζει ότι από δω και πέρα θα παρακολουθείται στενά.

 Λίγο πριν την απελευθέρωση,η Λέλα Καραγιάννη θα συλληφθεί ξανά.Στις 11 Ιουλίου 1944 οι Γερμανοί  μπλοκάρουνε τον Ερυθρό Σταυρό, που η θαρραλέα αγωνίστρια νοσηλευόταν, και τη συλλαμβάνουνε.Λίγο αργότερα  πιάνουνε και τα πέντε από τα εφτά παιδιά της: την Ηλέκτρα, το Βύρωνα, την Ιωάννα, τη Νεφέλη, το Νέλσονα…

 Θα ακολουθήσουν άγρια βασανιστήρια για η μάνα μπροστά στα παιδιά της.Αλλά  και βασανιστήρια του γιου της Βύρωνα μπρος στα δικά της μάτια...

Στις 8 Σεπτεμβρίου 1944 εκτελέστηκε μαζί με άλλους 71 αγωνιστές της Αντίστασης στο Άλσος Δαφνίου, σε δασική τοποθεσία δίπλα στο στρατόπεδο. Σήμερα, εκεί υπάρχει μνημείο πεσόντων.Κατά μαρτυρίες, λίγο πριν την εκτέλεση, ζήτησε από τους συγκρατούμενους της να ψάλλουν τον Εθνικό Ύμνο, αρνούμενη να γονατίσει....

Μεταπολεμικά, η Λέλα Καραγιάννη αναγνωρίστηκε ως Εθνική Ηρωίδα.Η οδός Λέλας Καραγιάννη στο κέντρο της Αθήνας και το διατηρητέο σπίτι της είναι αφιερωμένα στη μνήμη της.