Ταγματάρχης Ιωάννης Β Ε Λ Ι Σ Σ Α Ρ Ι Ο Υ, ο ήρωας των ηρώων, Β΄μέρος

 

Ξεχωριστή και μοναδική θέση ανάμεσα στο πάνθεον των ηρώων της ιστορίας μας κατέχει η θρυλική μορφή του Ιωάννη Βελισσαρίου.Ενός αξιωματικού του οποίου η τόλμη και η γενναιότητα δεν μπορούν να περιγραφούν,ενώ το ρίσκο και η επικινδυνότητα ήταν τα στοιχεία που τον χαρακτήριζαν σε όλη τη στρατιωτική του δράση.Η συμβολή του στους νικηφόρους βαλκανικούς πολέμους ήταν καθοριστική αλλά και μοιραία για τον σπουδαίο αυτό αξωματικό.

γράφει ο Θάνος Δασκαλοθανάσης 

 

 Β΄ βαλκανικός πόλεμος

 

Στις 16 Ιουνίου 1913 οι Βούλγαροι,δυσαρεστημένοι από τις κατακτήσεις τους στην πρώτη φάση των βαλκανικών πολέμων,θα προβούν στο μοιραίο γι΄αυτούς λάθος να κηρύξουν τον πόλεμο σε Ελλάδα και Σερβία.Στις 18 Ιουνίου ο αρχιστράτηγος Κωνσταντίνος  από τη μεριά του θα διατάξει την έναρξη επιχειρήσεων εναντίον της Βουλγαρίας.

Ο Ιωάννης Βελισσαρίου βρίσκεται και πάλι επικεφαλής του 9^ου τάγματος Ευζώνων.«Αυτοί φωνάζουν στην Αθήνα.Εμείς λοιπόν θα πούμε…στη Σόφια!»,αναφωνεί μέσα σε θύελλα ενθουσιασμού από τους εύζωνες.

Η πρώτη σύγκρουση με τον εχθρό είναι στην περιοχή Κιλκίς-Λαχανά.Ο Βελισσαρίου έφιππος κινείται συνεχώς και εμψυχώνει τους άνδρες του. Δίνει διαταγή στον σαλπιγκτή να σαλπίσει το σύνθημά «προχωρείτε»,ο ίδιος ηγείται εκτεθειμένος όπως πάντα στα πυρά του εχθρού.Οι Βούλγαροι αντεπιτίθενται,ο Βελισσαρίου έρχεται αντιμέτωπος με τον επικεφαλής αξιωματικό του εχθρού,και οι δυο τους σημαδεύουν με το περίστροφο. Ο Βούλγαρος πέφτει νεκρός,οι εύζωνες ορμούν με θάρρος και κατατροπώνουν τους εχθρούς.

Το απόγευμα της 21ης  Ιουνίου οι εύζωνες του Βελισσαρίου εισέρχονται στο χωριό Λαχανάς.Η καταδίωξη των εχθρών συνεχίζεται ως τα τελευταία υψώματα της περιοχής.

Στις 26 Ιουνίου ανατίθεται στον Βελισσαρίου η αποστολή να καταλάβει το όρος Μπέλες με τη συνδρομή ορειβατικού πυροβόλου και ενός ουλαμού της πυροβολαρχίας με δυο πολυβόλα.Η επιχείρηση ξεκινά αργά τη νύχτα, ο Βελισσαρίου με τους άνδρες του πρέπει να  κινηθούν σε δύσβατο μέρος που δεν έχει εγκαταλειφθεί από τον εχθρό. Επρόκειτο για άκρως επικίνδυνη καταδρομική αποστολή για τον λόγο αυτόν σε κάποια σημεία κινούνται ανυπόδητοι και με κρυμμένες της ξιφολόγχες για να μην γυαλίζουν στον ήλιο.Αφού προχωρούν αρκετά,σε κάποια στιγμή γίνονται αντιληπτοί από τους Βούλγαρους που αρχίζουν να βάλουν εναντίον τους,Με τη βοήθεια και των πυροβόλων και με τις εφόδους των ευζώνων  διώχνουν τους εχθρούς προς το Πετρίτσι.

Τις επόμενες μέρες οι ελληνικές δυνάμεις ξεχύνονται στα στενά της Κρέσνας όπου θα γίνουν μερικές από τις φονικότερες μάχες των βαλκανικών πολέμων.

Ο Βελισσαρίου με τους ευζώνους του μάχεται στο ύψωμα 1378, που είναι κομβικό για τον έλεγχο της περιοχής. Σε ευθεία γραμμή απέχει 20 χιλιόμετρα από τη Σόφια. Οι απώλειες και για τους δύο εμπόλεμους είναι τρομακτικές. Στρατιωτικοί εμπειρογνώμονες τη θεωρούν ως την πιο σκληρή και αιματηρή μάχη των Βαλκανικών Πολέμων. 

Γύρω στο μεσημέρι οι Εύζωνες  δέχνονται πυρά από Βούλγαρους που κατέχουν τα υψώματα βόρεια του ποταμού Ουσένοβα.Ο ταγματάρχης διατάσσει την ανάπτυξη του τάγματος.Στις επόμενες ώρες πετυχαίνει τη διάβαση του ποταμού παρά τη πίεση των εχθρών αλλά και την καταιγίδα με τα νερά του ποταμού να ρέουν απειλητικά.Στις 4 το απόγευμα με την ομίχλη να διαλύεται το βουλγαρικό πυροβολικό αρχίζει να βάλει από το ύψωμα 1378 εναντίον της πυροβολαρχίας που υποστήριζε τα τάγματα του Βελισσαρίου και του Κολοκοτρώνη. Οι εχθροί αναγκάζονται να συμπτυχθουν στα υψώματα 1079 και 1378 εξαιτίας της επίθεσης των ελληνικών δυνάμεων.

Παίρνοντας ενισχύσεις οι Βούλγαροι αντεπιτίθενται,οι Έλληνες,παρά το ότι είναι κατάκοποι συγκρατούν τον εχθρό. Ακολουθεί η ανεπιτυχής προσπάθεια κατάληψης του 1378 και ο θάνατος του ταγματάρχη Κολοκοτρώνη.

Τη νύχτα φτάνουν ενισχύσεις στο ελληνικό στρατόπεδο,πρέπει πάση θυσία να διατηρήσουν τις θέσεις τους,γι΄αυτό και φτιάχνουν όλο το βράδυ ορύγματα.Από την άλλη πλευρά για τους Βούλγαρους η διατήρηση της κατοχής του υψώματος 1378 είναι καθοριστικής σημασίας,αφού η απώλειά του θα κλόνιζε όλη τη βουλγαρική διάταξη.Από τα ξημερώματα οι ενισχυμένοι Βούλγαροι αρχίζουν επιθέσεις,οι Έλληνες αν και λιγότεροι από τους εχθρούς και κατάκοποι αμύνονται.

Η ώρα περνά και οι απώλειες είναι πολλές για τα δυο μέρη.Ο Βελισσαρίου ηγείται των ευζώνων δίνοντας συνεχώς εντολές. Στις 3 το μεσημέρι οι Βούλγαροι επιτίθενται, οι δυο εχθροί βρίσκονται αντιμέτωποι στα 400 μέτρα,ο Βελισσαρίου διατάζει αντεπίθεση, τελειώνουν τα φυσίγγια,ο λοχίας αναφωνεί «δεν έχουμε φυσίγγια». Τότε ο ταγματάρχης πιάνει μια πέτρα και την πετάει στον εχθρό,δίνοντας το σύνθημα στους άλλους να αρχίσουν τον πετροπόλεμο. Οι εχθροί προς στιγμήν πανικοβάλλονται,έρχεται η τροφοδοσία των πυρομαχικών.

 Ο Βελισσαρίου μέσα σε έναν πολεμικό οίστρο,βγάζει το περίστροφο και δίνει το σύνθημα της επίθεσης, πρώτος τρέχοντας και ακολουθούμενος από τους μαινόμενους εύζωνες.Τα πυρά των εχθρών προκαλούν μεγάλες απώλειες, ο ίδιος πέφτει τραυματισμένος. Οι Εύζωνες αμέσως παίρνουν τον τραυματία αρχηγό τους και τον οδηγούν στα ορύγματα, ενώ η μάχη εκτυλίσσεται.Μεταφέρεται σε ορεινό χειρουργείο με βαρύ τραύμα στο στήθος που προκλήθηκε από βολίδα φορητού όπλου. Ο ταγματάρχης υποφέρει και ζητά επίμονα να τον ξαπλώσουν καταγής,όπως συνήθιζε να ξεκουράζεται. Λίγο μετά ο ταγματάρχης Ιωάννης Βελισσαρίου εκπνέει.

Την άλλη μέρα οι Εύζωνές του τον έθαψαν στην περιοχή μέσα σε μια παγερή και βουβή ατμόσφαιρα.

Όταν ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος πληροφορήθηκε το θάνατό του λέγεται ότι είπε: «Ήταν επόμενο. Τέτοιοι ήρωες δε ζουν πολύ». Στο συλλυπητήριο τηλεγράφημα που συνέταξε και απέστειλε προς τη σύζυγό του Χαρίκλεια έγραφε τα εξής: «Χαιρετίζω τον Ήρωα των Ηρώων». 

 Ο ταγματάρχης Ιωάννης Βελισσαρίου υπήρξε μέγιστος ήρωας της νεότερης Ελλάδας. Έδωσε το «παρών»  σε μάχες που διαμόρφωσαν τα σημερινά σύνορα. Τιμήθηκε με όλα τα μετάλλια που όφειλε η πολιτεία να του αποδώσει για τις υπηρεσίες στην πατρίδα. Εκτίθενται σε ειδική προθήκη του Πολεμικού Μουσείου Αθηνών μαζί με τη στολή και τον οπλισμό του. Ανάμεσά τους είναι και το ξίφος που πήρε από Οθωμανό αξιωματικό ως λάφυρο πολέμου. Τα μετάλλια αποτελούν την ύψιστη απόδοση τιμής σε κάθε Έλληνα και ξένο στρατιωτικό  που βρέθηκε στην πρώτη γραμμή και θυσίασε τη ζωή του για την πατρίδα.