Θ Ω Ρ Η Κ Τ Ο Α Β Ε Ρ Ω Φ: "Μεθ’ ορμής ακαθέκτου"

 

Θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ»

Ένα πλοίο-σύμβολο της ελληνικής ιστορίας

 γράφει ο Θάνος Δασκαλοθανάσης

 

Για την Ελλάδα, το θωρηκτό «Γεώργιος Αβέρωφ» αποτελεί πλοίο-σύμβολο που συμπυκνώνει τους αγώνες του έθνους για την εθνική ολοκλήρωση και την υπεράσπιση της εδαφικής ακεραιότητας. Ήταν το πλοίο που διαδραμάτισε σημαίνοντα ρόλο στους νικηφόρους Βαλκανικούς Πολέμους, σφράγισε με τη δράση του την απελευθέρωση των νησιών του Αιγαίου και διασφάλισε την προέλαση του ελληνικού στρατού στα ηπειρωτικά μέτωπα. Το πλοίο-θρύλος υπηρέτησε σε όλες σχεδόν τις μεγάλες ιστορικές καμπές του 20ού αιώνα. Η πορεία του «Αβέρωφ» είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την ιστορία της Ελλάδας στο πρώτο μισό του αιώνα.

 

Η Κατασκευή και η Απόκτηση

Το «Αβέρωφ» ναυπηγήθηκε το 1907 στα ναυπηγεία Ορλάντο του Λιβόρνο στην Ιταλία και ανήκε στον τύπο των θωρακισμένων καταδρομικών. Αρχικά προοριζόταν για το ιταλικό ναυτικό, όμως η Ιταλία ακύρωσε την παραγγελία λόγω οικονομικών δυσκολιών.Η Ελλάδα, που αναζητούσε επειγόντως ενίσχυση του στόλου της, βρήκε την ευκαιρία να το αποκτήσει. Η προκαταβολή (το ένα τρίτο της αξίας) καλύφθηκε από τη διαθήκη του εθνικού ευεργέτη Γεωργίου Αβέρωφ, ενώ το υπόλοιπο ποσό προήλθε από το Ταμείο Εθνικού Στόλου (Τ.Ε.Σ.).

 

Τεχνικά Χαρακτηριστικά

Το «Αβέρωφ» ήταν από τα πιο σύγχρονα πολεμικά της εποχής του:

 Εκτόπισμα: περίπου 10.200 τόνοι --Μήκος: 140 μέτρα

 Πλήρωμα: 20 αξιωματικοί και 670 ναύτες--Μέγιστη ταχύτητα: 23–24 κόμβοι--Οπλισμός: 4 πυροβόλα των 234 χιλ., 8 των 190 χιλ. και πολλά μικρότερα

 Η ισχύς πυρός και η ταχύτητά του το καθιστούσαν σχεδόν ανίκητο στην Ανατολική Μεσόγειο των αρχών του 20ού αιώνα, γι’ αυτό χαρακτηρίστηκε «υπερόπλο» της εποχής. Καθελκύστηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1910, παραδόθηκε στην Ελλάδα στις 15 Μαΐου 1911 και την 1η Σεπτεμβρίου κατέπλευσε θριαμβευτικά στο Φάληρο, όπου το υποδέχθηκαν χιλιάδες Αθηναίοι.

 

 Το "Αβέρωφ" στους Βαλκανικούς Πολέμους

Η δόξα του «Αβέρωφ» ήρθε κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους. Υπό τον σπουδαίο ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη, πρωταγωνίστησε στις ναυμαχίες της Έλλης (Δεκέμβριος 1912) και της Λήμνου (Ιανουάριος 1913). Με τολμηρές τακτικές, ο Κουντουριώτης απέσπασε το «Αβέρωφ» από τη γραμμή και επιτέθηκε ανεξάρτητα, επιτυγχάνοντας αποφασιστικές νίκες. Ο έλεγχος του Αιγαίου απέκλεισε τον ανεφοδιασμό των Οθωμανών και αποδείχθηκε καθοριστικός για την έκβαση των πολέμων. Το πλοίο έγινε θρύλος και απέκτησε τη φήμη του «Τυχερού».

 

Συμμετοχή σε Μεταγενέστερες Συγκρούσεις

Μετά τους Βαλκανικούς, το «Αβέρωφ» συνέχισε να γράφει ιστορία:

 Στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο συμμετείχε στις επιχειρήσεις των Συμμάχων.Τον Οκτώβριο του 1918 το «Αβέρωφ» αγκυροβόλησε στην Κωνσταντινούπολη και ύψωσε την ελληνική σημαία απέναντι από το παλάτι του Σουλτάνου, καθώς η χώρα μας ήταν μία από τις νικήτριες δυνάμεις του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Με την κατάρρευση του Μικρασιατικού μετώπου το καλοκαίρι του 1922 βρέθηκε ξανά στα παράλια της Ιωνίας, για να βοηθήσει στη μεταφορά των στρατευμάτων και του ξεριζωμένου ελληνικού στοιχείου.

Τον Οκτώβριο του 1918 το «Αβέρωφ» αγκυροβόλησε στην Κωνσταντινούπολη και ύψωσε την ελληνική σημαία απέναντι από το παλάτι του Σουλτάνου, καθώς η χώρα μας ήταν μία από τις νικήτριες δυνάμεις του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Με την κατάρρευση του Μικρασιατικού μετώπου το καλοκαίρι του 1922 βρέθηκε ξανά στα παράλια της Ιωνίας, για να βοηθήσει στη μεταφορά των στρατευμάτων και του ξεριζωμένου ελληνικού στοιχείου.
Πηγή: https://www.sansimera.gr/articles/136#goog_rewarded

© SanSimera.gr

Τον Οκτώβριο του 1918 το «Αβέρωφ» αγκυροβόλησε στην Κωνσταντινούπολη και ύψωσε την ελληνική σημαία απέναντι από το παλάτι του Σουλτάνου, καθώς η χώρα μας ήταν μία από τις νικήτριες δυνάμεις του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Με την κατάρρευση του Μικρασιατικού μετώπου το καλοκαίρι του 1922 βρέθηκε ξανά στα παράλια της Ιωνίας, για να βοηθήσει στη μεταφορά των στρατευμάτων και του ξεριζωμένου ελληνικού στοιχείου.
Πηγή: https://www.sansimera.gr/articles/136#goog_rewarded

© SanSimera.gr

Τον Οκτώβριο του 1918 το «Αβέρωφ» αγκυροβόλησε στην Κωνσταντινούπολη και ύψωσε την ελληνική σημαία απέναντι από το παλάτι του Σουλτάνου, καθώς η χώρα μας ήταν μία από τις νικήτριες δυνάμεις του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Με την κατάρρευση του Μικρασιατικού μετώπου το καλοκαίρι του 1922 βρέθηκε ξανά στα παράλια της Ιωνίας, για να βοηθήσει στη μεταφορά των στρατευμάτων και του ξεριζωμένου ελληνικού στοιχείου.
Πηγή: https://www.sansimera.gr/articles/136#goog_rewarded

© SanSimera.gr

ον Οκτώβριο του 1918 το «Αβέρωφ» αγκυροβόλησε στην Κωνσταντινούπολη και ύψωσε την ελληνική σημαία απέναντι από το παλάτι του Σουλτάνου, καθώς η χώρα μας ήταν μία από τις νικήτριες δυνάμεις του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Με την κατάρρευση του Μικρασιατικού μετώπου το καλοκαίρι του 1922 βρέθηκε ξανά στα παράλια της Ιωνίας, για να βοηθήσει στη μεταφορά των στρατευμάτων και του ξεριζωμένου ελληνικού στοιχείου.
Πηγή: https://www.sansimera.gr/articles/136#goog_rewarded

© SanSimera.gr

ον Οκτώβριο του 1918 το «Αβέρωφ» αγκυροβόλησε στην Κωνσταντινούπολη και ύψωσε την ελληνική σημαία απέναντι από το παλάτι του Σουλτάνου, καθώς η χώρα μας ήταν μία από τις νικήτριες δυνάμεις του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Με την κατάρρευση του Μικρασιατικού μετώπου το καλοκαίρι του 1922 βρέθηκε ξανά στα παράλια της Ιωνίας, για να βοηθήσει στη μεταφορά των στρατευμάτων και του ξεριζωμένου ελληνικού στοιχείου.
Πηγή: https://www.sansimera.gr/articles/136#goog_rewarded

© SanSimera.gr

Στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ολοκλήρωσε δύο ιστορικές αποστολές: μετέφερε την κυβέρνηση Εθνικής Απελευθέρωσης του Γεωργίου Παπανδρέου στον Πειραιά (17 Οκτωβρίου 1944) και ταξίδεψε στη Ρόδο (15 Μαΐου 1945) μεταφέροντας το μήνυμα της προσάρτησης των Δωδεκανήσων.

 

Το «Αβέρωφ» ως Μουσείο και Σύμβολο

 Το 1952 το «αήττητο πλοίο», που συνδέθηκε άρρηκτα με τον ναύαρχο Παύλο Κουντουριώτη και την πίστη του Ελευθερίου Βενιζέλου στη ναυτική ισχύ της Ελλάδας, παροπλίστηκε. Από το 1985 ναυλοχεί στο Φάληρο, στο Πάρκο Ναυτικής Παράδοσης, όπου λειτουργεί ως πλωτό Πολεμικό Μουσείο — μοναδικό στο είδος του παγκοσμίως. Συνεχίζει να συμμετέχει σε εκδηλώσεις και επισκέψεις σε λιμάνια, εμπνέοντας συγκίνηση και υπερηφάνεια.

Το «Γεώργιος Αβέρωφ» το αήττητο πλοίο των μεγάλων νικών στη θάλασσα βρέθηκε στην  πρώτη γραμμή της ιστορίας. Σήμερα, ως ζωντανό μνημείο και μουσείο, υπενθυμίζει ότι η Ιστορία είναι ζωντανή παρακαταθήκη και έμπνευση για τις επόμενες γενιές.