Κ Υ Ν Α Ι Γ Ε Ι Ρ Ο Σ,Ο ήρωας του Μαραθώνα

 

Ο Κυναίγειρος (Κυναίγειρος ο Ευφορίωνος) ήταν Αθηναίος ευγενής και πολεμιστής, αδελφός του περίφημου τραγικού ποιητή Αισχύλου και του Αμινία, ενός ακόμη επιφανούς πολεμιστή. Έζησε στα τέλη του 6ου και στις αρχές του 5ου αιώνα π.Χ., σε μια εποχή όπου η Αθήνα προσπαθούσε να εδραιώσει τη δημοκρατία της και να αποκρούσει τις απειλές της περσικής αυτοκρατορίας.

γράφει ο Θάνος Δασκαλοθανάσης

Πήρε μαζί με τα αδέρφια του μέρος στη θρυλική μάχη του Μαραθώνα. Ήταν ένας από τους 192 Έλληνες πολεμιστές που έχασαν την ζωή τους, αγωνιζόμενος με αυταπάρνηση κατά των Περσών.Θεωρείται θρύλος και πρότυπο αρχαίου ήρωα  εξαιτίας του τρόπου που θυσίασε την ζωή του στο πεδίο της μάχης.

 

Μετά την πρώτη φάση της σύγκρουσης κατά την οποία τράπηκε σε φυγή η περσική παράταξη, οι εναπομείναντες Πέρσες  έτρεξαν προς τα καράβια τους που ήταν αραγμένα  στον όρμο του Μαραθώνα.  Ο Ηρόδοτος περιγράφει πως οι Αθηναίοι καταδίωξαν τους Πέρσες ως τη θάλασσα και πως προσπάθησαν κατά το ομηρικό πρότυπο να πυρπολήσουν τα εχθρικά πλοία. Στον σκληρό αγώνα που ακολούθησε   ο Κυναίγειρος, προσπαθώντας να εμποδίσει ένα Περσικό πλοίο να αποπλεύσει, γαντζώθηκε στην πρύμνη, περιμένοντας να φτάσουν οι συμπολεμιστές του και να το καταλάβουν. Μόνο όταν ένας Πέρσης του ακρωτηρίασε το χέρι με τσεκούρι κατάφερε τελικά το πλοίο να αποπλεύσει ενώ ο Κυναίγειρος, αιμόφυρτος έπεσε στην θάλασσα και ξεψύχησε. Ο θρύλος λέει ότι ο Κυναίγειρος και χωρίς χέρια προσπάθησε να σταματήσει το πλοίο μόνο με τα δόντια…

Αναφορά στον Κυναίγειρο και τον ηρωικό του θάνατο κάνει ο Ηρόδοτος:

«Σ’ αυτή τη φάση του αγώνα σκοτώθηκε ο πολέμαρχος Καλλίμαχος πολεμώντας γενναία, όπως και ο Στησίλαος, υιός του Θρασύλη, ένας από τους στρατηγούς. Επίσης ο Κυναίγειρος, υιός του Ευφορίωνα, έχασε το χέρι του από τσεκούρι ανεβαίνοντας στην πρύμνη ενός πλοίου και τελικά την ζωή του, μαζί με πολλούς άλλους γνωστούς Αθηναίους…».

Η ηρωική αυτή πράξη του τιμήθηκε από τους Αθηναίους, που τον ονόμασαν «ήρωα». Ο ζωγράφος Πολύγνωτος τον απαθανάτισε (460 π.Χ.) στην απεικόνιση της μάχης που την απέδωσε σε τρεις πίνακές του στην Ποικίλη Στοά της Αθήνας.Το  έργο αυτό χρονολογείται μόλις τριάντα χρόνια μετά τη μάχη, όταν ακόμη ζούσαν πολλοί Μαραθωνομάχοι. Αυτό καταδεικνύει ότι οι συμπολεμιστές του Κυνέγειρου είχαν ξεχωρίσει τη δράση του στη διάρκεια της μάχης και έτσι το κατόρθωμά του δεν υπήρξε ένα μεταγενέστερο φανταστικό εφεύρημα.

 Η ιστορία του Κυναίγειρου αποτελεί ένα από τα πολλά παραδείγματα της αρχαίας ελληνικής αρετής, ειδικά του ιδανικού της ανδρείας.Το όνομα του ήρωα μένει αθάνατο όχι εξαιτίας της νίκης στη μάχη αλλά της αυτοθυσίας του για την πατρίδα.

 

Ο ζωγράφος Πολύγνωτος τον απαθανάτισε (460 π.Χ.) στην απεικόνιση της μάχης που την απέδωσε σε τρεις πίνακές του στην Ποικίλη Στοά της Αθήνας.