Γ Ε Ω Ρ ΓΙ Ο Σ, ο Α΄της Ελλάδας,ο συνετός βασιλιάς, Α΄ μέρος

Ο  Γεώργιος ο Α΄ (1863-1913) είναι  ο μακροβιότερος βασιλιάς-αρχηγός του ελληνικού κράτους,συμπληρώνοντας ουσιαστικά μια πεντηκονταετή περίοδο βασιλείας,κατά την οποία έγιναν σπουδαία και  μεγάλα γεγονότα που σημάδεψαν τη νεώτερη ιστορία της πατρίδας μας.

 γράφει ο Θάνος Δασκαλοθανάσης

Ο Γεώργιος ήταν δευτερότοκος γιος του βασιλιά της Δανίας Χριστιανού,καταγόμενος από τον οίκο των Γλίξμπουργκ, γεννημένος στην Κοπεγχάγη το 1845. Μετά την έξωση του Όθωνα στις 11 Οκτωβρίου 1862, εκλέχθηκε με τη συναίνεση των Προστάτιδων Δυνάμεων και κατόπιν προτάσεως της Αγγλίας από τη Β' Εθνοσυνέλευση βασιλιάς των Ελλήνων στις 18 Μαρτίου 1863, αφού προηγήθηκε η άκαρπη περιφορά του ελληνικού θρόνου σε διάφορους άλλους Ευρωπαίους ευγενείς.Αξιοσημείωτο είναι ότι στο Ψήφισμα αυτό ο Γεώργιος αποκαλείται "Βασιλεύς των Ελλήνων", κατόπιν προτροπής του ιδίου, και όχι Βασιλεύς της Ελλάδας, όπως ονομαζόταν ο Όθων. Παρά τις διαμαρτυρίες των Οθωμανών για την προσηγορία αυτή, που σήμαινε ότι ο Γεώργιος θα ήταν βασιλιάς όχι μόνο των κατοίκων της Ελλάδας, αλλά και όλων των Ελλήνων, όπου κι αν βρίσκονταν, η προσωνυμία έμεινε.

Δύο μέρες μετά την άφιξή του στην Αθήνα απήγγειλε στα μέλη της Εθνοσυνέλευσης, και μάλιστα στα ελληνικά, τον όρκο "Ομνύω εις το όνομα της αδιαιρέτου Τριάδος, να προστατεύω την επικρατούσαν θρησκείαν των Ελλήνων, να διατηρώ και υπερασπίζω την ανεξαρτησίαν, την αυτονομίαν και την ακεραιότητα του Ελληνικού Κράτους και να φυλάττω τους νόμους αυτού". Στον όρκο αυτόν ο Γεώργιος παρέμεινε πιστός σε όλη τη διάρκεια της βασιλείας του.Ήταν μόλις 18 ετών και είχε να αντιμετωπίσει την έντονη πολιτική και οικονομική κρίση της εποχής.

Η άνοδός του στον θρόνο συνοδεύτηκε από την ένωση της Επτανήσου με την Ελλάδα που ήταν ουσιαστικά μια παραχώρηση της Αγγλίας στον νέο βασιλιά (Μάιος 1864) και αποτέλεσε την πρώτη εδαφική επέκταση του ελληνικού κράτους μετά την επανάσταση του 1821. Το 1864 ψηφίστηκε νέο, πιο δημοκρατικό Σύνταγμα που περιόριζε ακόμη περισσότερο την εξουσία του βασιλιά και αναγνώριζε για την Ελλάδα το πολίτευμα της βασιλευομένης δημοκρατίας.

Τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του (1863-1875) χαρακτηρίζονται από την συνέχιση της ίδιας με τα προηγούμενα χρόνια εικόνας,της ανάμειξής δηλαδή του βασιλιά στα κομματικά πράγματα και  τη συχνή διάλυση της Βουλής, ευθύνη βέβαια που βαραίνει όχι μόνο τα ανάκτορα αλλά και τα κατακερματισμένα προσωποπαγή κόμματα, με τους αρχηγούς ανίκανους να συζητήσουν και συνεννοηθούν μεταξύ τους.

Στο διάστημα αυτό συνέβη η  αποτυχημένη Κρητική Επανάσταση (1866 - 1869) και η πολιτική κρίση του 1875 που προκλήθηκε  από τη δημοσίευση του άρθρου «Τις πταίει;» του Xαρίλαου Τρικούπη.Μέσα από αυτήν την κρίση προέκυψε  η θετική εξέλιξη της αποδοχής από τον Γεώργιο της «αρχής της δεδηλωμένης»,της υποχρέωσης δηλαδή του ανώτατου άρχοντα να αναθέτει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης στον αρχηγό του πλειοψηφούντος κόμματος. Με τον διορισμό του Χαρ. Τρικούπη  ως πρωθυπουργού και την αποδοχή της αρχής της  δεδηλωμένης (Αύγουστος 1875), ο Γεώργιος συνέβαλε αποφασιστικά στην ομαλή λειτουργία του κοινοβουλευτισμού και  στον εκσυγχρονισμό του πολιτικού συστήματος της χώρας.

Από το 1867 ο Γεώργιος είχε παντρευτεί την δούκισσα Όλγα,ανιψιά του τσάρου Νικόλαου του Β΄,αποκτώντας οκτώ παιδιά,τον διάδοχο Κωνσταντίνο Α΄,τους πρίγκιπες Γεώργιο,Νικόλαο,Ανδρέα και Χριστόφορο και τις πριγκίπισσες Αλεξάνδρα και Μαρία.

 Ο βασιλιάς  Γεώργιος συνεργάστηκε με σημαντικές πολιτικές προσωπικότητες.Αντιπαθούσε τον Αλέξανδρο Κουμουνδούρο γιατί τον θεωρούσε υπερβολικά δημοκρατικό αλλά και τον Θεόδωρο Δηλιγιάννη γιατί ήταν μεγάλος δημαγωγός.Στον Χαρίλαο Τρικούπη, αν και διέβλεπε τις αντιμοναρχικές τους ιδέες,αναγνώριζε τις μεγάλες πολιτικές του ικανότητες.Η πρωθυπουργία του Τρικούπη (1882-1890) ήταν μια δημιουργική περίοδος ανασυγκρότησης του κράτους και οικονομικής ανάπτυξης.

 Η προσάρτηση της Θεσσαλίας (10 Φεβρουαρίου 1881), η Κρητική Επανάσταση (1896-1897), που επέφερε την αυτονομία της Κρήτης με ύπατο αρμοστή τον πρίγκιπα Γεώργιο, δευτερότοκο γιο του Γεωργίου Α', και ο «ατυχής» ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897, με αποτέλεσμα την επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου στην Ελλάδα, ήταν τα πιο σημαντικά γεγονότα, που σημάδεψαν τη βασιλεία του Γεωργίου Α' στα τέλη του 19ου αιώνα.

Ο βασιλιάς Γεώργιος συνέβαλε ουσιαστικά στον συνταγματικό εκσυγχρονισμό της χώρας και στην ανάδειξή της, στις αρχές του 20ού αιώνα, ως της μόνης δημοκρατίας στα Βαλκάνια και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη. Το πέτυχε αυτό επιλέγοντας συνετά το ρόλο του ρυθμιστή του πολιτεύματος και όχι του κομματάρχη.

Στα 1909 ξεσπά το κίνημα στο Γουδί,ο Γεώργιος δείχνοντας πολιτική διορατικότητα αλλά και προσαρμοστικότητα στους νέους καιρούς που απαιτούν μεταρρυθμίσεις, διορίζει πρωθυπουργό τον . Βενιζέλο εξομαλύνοντας  την κατάσταση με τον Στρατιωτικό Σύνδεσμο, διευκολύνοντας τον σχηματισμό ενός μεταρρυθμιστικού ρεύματος με αρχές και στόχους,κόντρα στα παραδοσιακά συμφέροντα της βασιλείας.Με τον Βενιζέλο θα αναπτύξει μια σχέση αλληλοεκτίμησης και καλής επικοινωνίας.

Θα ακολουθήσει μια λαμπρή περίοδος για την πατρίδα, η αναθεώρηση του 1911, το ανορθωτικό έργο της πρώτης κυβέρνησης των Φιλελευθέρων και οι μεγάλες νίκες των βαλκανικών πολέμων με την προέλαση του ελληνικού στρατού.Ο ίδιος ο βασιλιάς, συνοδευόμενος από τον αρχιστράτηγο και Διάδοχο Κωνσταντίνο θα μπει επικεφαλής του στρατού στη Θεσσαλονίκη στις 29 Οκτωβρίου 1912.Για να υπογραμμίσει τη σημασία των γεγονότων και να υποδηλώσει το ενδιαφέρον της Πολιτείας για τις περιοχές που απελευθερώθηκαν θα παρατείνει την παραμονή του στη μακεδονική πρωτεύουσα.

Ο βασιλιάς Γεώργιος με τον Διάδοχο Κωνσταντίνο εισέρχονται θριαμβευτικά στην απελευθερωμένη Θεσσαλονίκη

 

  Συμπλήρωνε πενήντα χρόνια αδιάλειπτης βασιλείας, έχοντας δείξει στοιχεία ενός σύγχρονου ηγεμόνα που αντιλαμβάνεται τον ρόλο του με ρεαλισμό και προσαρμοστικότητα. Απλός,συνετός,συγκαταβατικός και διαλλακτικός,συμπαθής,όχι δημοφιλής, πιστός στην υπεράσπιση της ανεξαρτησίας και της ακεραιότητας του ελληνικού κράτους, το οποίο δεν εγκατέλειψε ποτέ, ακόμα και σε πολύ δύσκολες περιόδους εσωτερικών αναταραχών,όπως μετά τον πόλεμο με τους Τούρκους το 1897 και την  σε βάρος του δολοφονική απόπειρα. Ο Γεώργιος ο Α΄γνώρισε άριστα τους Έλληνες  και προσαρμόστηκε  στο περιβάλλον και στον χαρακτήρα τους.Η αποδοχή της αρχής της δεδηλωμένης και η σύμπλευσή του με το πρόγραμμα του Στρατιωτικού Συνδέσμου και αμέσως μετά η συνεργασία του με τον Ελευθέριο Βενιζέλο δείχνουν την πολιτική οξύνοια και διορατικότητα του ανδρός.

Λίγοι γνώριζαν  την πρόθεσή του να παραιτηθεί υπέρ του διαδόχου Κωνσταντίνου τον Οκτώβριο 1913 με την  συμπληρώσει πεντηκονταετίας από την ανάρρησή του στον θρόνο.Τις εξελίξεις θα επιταχύνει η δολοφονική επίθεση που θα δεχτεί στην παραλία της Θεσσαλονίκης,μια περίεργη και αρκετά σκοτεινή ιστορία που  θα συγκλονίσει τη χώρα...

 

Διαβάστε για τη δολοφονία του Γεωργίου του Β΄

 ..https://ellinoniroes.blogspot.com/2025/05/blog-post_7.html