Σπύρος Μ Ο Υ Σ Τ Α Κ Λ Η Σ, "Eλεύθερος Πολιορκημένος"

 

Ο αξιωματικός του ελληνικού στρατού, ο αγωνιστής του αντιδικτατορικού αγώνα Σπύρος Μουστακλής έφυγε από τη ζωή στις 28 Απριλίου του 1986,δεκατρία χρόνια μετά τον βαρύτατο τραυματισμό του από τα όργανα της χούντας που τον άφησε  σχεδόν ανάπηρο και χωρίς ομιλία. Μεσολογγίτης ο ίδιος επέλεξε να ζήσει ως "Ελεύθερος Πολιορκημένος",πιστός στις ιδέες της Ελευθερίας και της Τιμής,ανένδοτος και αήττητος σαν τους ηρωικούς προγόνους του. 

Ο Σπύρος Μουστακλής γεννήθηκε το 1926 στο Μεσολόγγι και αποφοίτησε από την Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων το 1948. Κατετάγη εθελοντής στην Εθνική Αντίσταση στην οργάνωση Ε.Ο.Ε.Α.- Ε.Δ.Ε.Σ. με στρατηγό τον Ναπολέοντα Ζέρβα στις 2/4/1943 μέχρι την 12/2/1945.

 Φορτωμένος με παράσημα για τις υπηρεσίες του στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στον ελληνικό εμφύλιο πόλεμο και στον πόλεμο της Κορέας, κάτοχος μιας από τις ανώτερες στρατιωτικές διακρίσεις της Ελλάδας –του Χρυσού Αριστείου Ανδρείας– ο ταγματάρχης Μουστακλής διώκεται από τους συνταγματάρχες, για να συλληφθεί τον Μάιο του 1969 από την στρατιωτική αστυνομία – την ΕΣΑ.Επί ένα χρόνο κρατείται με την υπόνοια ότι είναι μέλος της οργανώσεως «Ελεύθεροι Έλληνες». Αργότερα αφήνεται ελεύθερος Την άνοιξη του 1973 γίνεται μία προσπάθεια από αξιωματικούς του Ναυτικού για να ανατρέψουν τη χούντα, χωρίς ωστόσο επιτυχία. Το Κίνημα προδόθηκε και ο Μουστακλής που είχε μυηθεί σε αυτό συλλαμβάνεται και πάλι.Από αυτά που γνωρίζουμε μέχρι σήμερα θα πήγαινε στη Σύρο με εντολή να καταλάβει το στρατόπεδο του νησιού. Όμως κάτι τέτοιο δεν συνέβη ποτέ. 

Το τζιπ της στρατιωτικής αστυνομίας,σταματά μπροστά στο σπίτι του, για να τον συλλάβει και πάλι.Τον οδηγεί στα κρατητήρια της ΕΑΤ-ΕΣΑ,όπου ο Μουστακλής για σαράντα πέντε μέρες θα ζήσει μια κόλαση. Ειδικότερα, τον βασανίζουν με φριχτό τρόπο,  ενώ τα χτυπήματα που δέχεται στην καρωτίδα του προκαλούν εγκεφαλικό επεισόδιο.Παθαίνει ολική παράλυση των δεξιών άνω και κάτω άκρων και έχει δυσκολία στην ομιλία του.

Τα βασανιστήρια σε βάρος του γίνονται υπό την εποπτεία του ταγματάρχη Αναστασίου Σπανού. «Θα ακούς ΕΣΑ και θα τρέμεις» του λέει.

Για τουλάχιστον 50 μέρες η σύζυγός του κινεί γη και ουρανό προκειμένου να εντοπίσει τα ίχνη του. Ώσπου ένα πρωί την ενημερώνουν ότι  νοσηλεύεται στο 401 Στρατιωτικό Νοσοκομείο. 

Η χούντα υπό το φόβο να μαθευτούν ακόμα περισσότερο τα βασανιστήρια  είχε αποκρύψει τα αληθινά του στοιχεία. Η εισαγωγή του είχε γίνει με το όνομα «Μιχαηλίδης» και στα στοιχεία τραυματισμού γινόταν λόγος για τροχαίο στην περιοχή του Ιπποδρόμου.

Με τη Μεταπολίτευση,μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο  ΚΑΤ, όπου  υπεβλήθη σε εντατικές φυσιοθεραπείες. Έπειτα από  πολλές  προσπάθειες   αποκατάστασης κατάφερε να περπατήσει με δυσκολία  ξανά, η ομιλία του όμως δεν επανήλθε ποτέ.

Ο Σπύρος Μουστακλής έζησε για 13 χρόνια. Έφυγε ήσυχα για το πέρασμα στην αιωνιότητα το μεσημέρι της Μεγάλης Δευτέρας 28 Απριλίου 1986.Πέθανε σε ηλικία μόλις 60 ετών λόγω της βεβαρημένης υγείας του, αποτέλεσμα των φριχτών βασανιστηρίων του από τη Χούντα.  

Η Χριστίνα Δημητρακάκη - Μουστακλή, σύζυγός του,περιέγραψε τις τελευταίες του ώρες:«Μία μέρα προτού φύγει από τη ζωή ακούσαμε από το ραδιόφωνο όλη την τελετή της ηρωικής εξόδου του Μεσολογγίου (Κυριακή των Βαΐων  του 1826) και την επόμενη μέρα έφυγε από τη ζωή. Το μεσημέρι φάγαμε και στη συνέχεια κάθισε στην πολυθρόνα του.Εκεί υπέστη ανακοπή καρδιάς. Είχε συγκινηθεί ακούγοντας τις παρελάσεις και τους εορτασμούς. Έκανε και εκείνος τη δική του έξοδο σαν να το είχε προγραμματίσει».

Η κηδεία του τελέστηκε στη Μητρόπολη Αθηνών ενώ το φέρετρο του έφτασε στην εκκλησία τυλιγμένο με την ελληνική σημαία έχοντας επάνω τα παράσημά του. Αμέσως μετά με ελικόπτερο της Πολεμικής Αεροπορίας μεταφέρθηκε στο Μεσολόγγι όπου και έγινε ο ενταφιασμός του. 

Μετά θάνατον του απονεμήθηκε τιμητικά ο βαθμός του αντιστράτηγου ενώ το όνομά του δόθηκε στο κέντρο νεοσυλλέκτων του Μεσολογγίου (2/39 Σύνταγμα Ευζώνων) όπου υπάρχει και η προτομή του. Προτομή επίσης έχει αναγερθεί στα πρώην κρατητήρια του ΕΑΤ-ΕΣΑ (σήμερα πάρκο Ελευθερίας) στην Αθήνα.

 Ο ήρωας Σπύρος Μουστακλής,ο αγωνιστής της Δημοκρατίας»,άντεξε στα βασανιστήρια, τις νύχτες που επιχειρούσαν να τον μετατρέψουν σε καταδότη των αγωνιστών του Κινήματος του Ναυτικού. Έμεινε σιωπηλός. Δεν μίλησε. Είναι ακόμας ένας ήρωας την σπάνια εκείνη ύλη των ανδρών που γεννά αυτός ο τόπος.

 

Τον Νοέμβριο του 2023 με αφορμή τα 50 χρόνια από την εξέγερση του Πολυτεχνείου κοινοποιήθηκε  ένα έγχρωμο βίντεο διάρκεια 3:15 λεπτών  που τραβήχτηκε στους εορτασμούς της πρώτης επετείου του Πολυτεχνείου. Σε αυτό φαίνεται ο Σπύρος  Μουστακλής και η σύζυγός του τη στιγμή  που βρίσκονται στο εσωτερικό του ΕΜΠ και με νοήματα δείχνει στους δημοσιογράφους ότι δεν μπορεί να μιλήσει.  Μάλιστα όπως φαίνεται και στα στιγμιότυπα το μόνο που καταφέρνει να κάνει είναι το σήμα της νίκης.