Η έναρξη της επανάστασης στην Ανατολική Στερεά
Η έναρξη της επανάστασης στην Ανατολική Στερεά
Η απελευθέρωσης των Σαλώνων και της Λιβαδειάς
Ταυτόχρονα με την Πελοπόννησο η επανάσταση ξέσπασε και στην Ανατολική Στερεά,στις δυο σημαντικές πόλεις,στα Σάλωνα και στη Λιβαδειά.
Στη Ρούμελη υπήρχε ένας ικανός αριθμός αρματολών και κλεφτών,πολλοί από αυτούς είχαν θητεύσει στην αυλή του Αλή πασά,ήταν εμπειροπόλεμοι,είχαν μυηθεί στη Φιλική Εταιρεία και όταν άρχισαν οι προστριβές του Αλή με τον Σουλτάνο,απομακρύνθηκαν και οργανώθηκαν στα πρώτα ένοπλα επαναστατικά σώματα.
Οι συνθήκες στη Ρούμελη ήταν τελείως διαφορετικές από αυτές που επικρατούσαν στον Μοριά. Από τότε που η Στερεά Ελλάδα έπεσε στα χέρια των Τούρκων υπέφερε από την τυραννία και την κακοδιοίκησή τους. Στις πόλεις και τις κωμοπόλεις υπήρχαν ισχυρές τουρκικές δυνάμεις. Μεγάλα στρατιωτικά τμήματα υπήρχαν σε πολλές περιοχές της Στερεάς όπως στο Ζητούνι (Λαμία). Το ίδιο συνέβαινε και στη γειτονική Θεσσαλία, στα Τρίκαλα και τη Λάρισα. Την περίοδο πριν την έναρξη της Επανάστασης μάλιστα υπήρχε κοντά στη Στερεά και η μεγάλη στρατιά που πολιορκούσε τον Αλή πασά. Ωστόσο, οι Ρουμελιώτες δεν έμειναν άπραγοι. Σπουδαίοι οπλαρχηγοί όπως οι Οδυσσέας Ανδρούτσος, Αθανάσιος Διάκος, Πανουργιάς, Δυοβουνιώτης, Σκαλτσάς κ.ά. δρούσαν σε περιοχές της Στερεάς και δεν άργησαν να πάρουν τα όπλα απελευθερώνοντας τα Σάλωνα, το Λιδορίκι, τη Λιβαδειά και τις γειτονικές περιοχές.
Στα Σάλωνα που ήταν πόλη σπουδαίας στρατηγικής σημασίας ξεχώριζε η παρουσία του Πανουργιά που είχε φτιάξει ένοπλο σώμα 80 περίπου ανδρών.Στις 24 Μαρτίου πληροφορείται τις εξελίξεις στον Μοριά και συναντά στο μοναστήρι του προφήτη Ηλία τους προκρίτους της περιοχής,κηρύσσει την επανάσταση και προσπαθεί να στρατολογήσει άνδρες και να προσεγγίσει τους Γαλαξιδιώτες για να συμμετάσχουν στην επανάσταση.Αυτοί διέθεταν καράβια που ήταν απαραίτητα για να αντιμετωπίσουν τον τουρκικό στόλο που ήταν στην Ναύπακτο.
Το σχέδιο του Πανουργιά ήταν να επιτεθούν άμεσα στα Σάλωνα,αιφνιδιάζοντας τους Τούρκους.Οι περισσότεροι πρόκριτοι και στρατιωτικοί ήταν επιφυλακτικοί,ο Πανουργιάς όμως τους έπεισε λέγοντας τους ότι είδε στον Κορινθιακό να πλέουν καράβια του ρωσικού στόλου.
Η επίθεση,άψογα σχεδιασμένη και στημένη, άρχισε,οι Τούρκοι κλείστηκαν στο κάστρο, από τη μια τα κανόνια των καραβιών από το Γαλαξίδι και από την άλλη η ορμή των πολιορκητών έκαμψαν την αντίσταση των ΤούρκωνΣτις 10 Απριλίου,ανήμερα της Λαμπρής,η πύλη άνοιξε και τα Σάλωνα απελευθερώθηκαν.Ο Γαλαξιδιώτης Μητρόπουλος έστησε περήφανος το λάβαρο στο πιο ψηλό σημείο των Σαλώνων.
Οι εξελίξεις στη Λιβαδειά.
Η πόλη της Λιβαδειάς στα τελευταία οθωμανικά χρόνια εξελίχθηκε σε σπουδαίο διοικητικό και οικονομικό κέντρο.Οι πρόκριτοι της περιοχή με δωροδοκίες και διπλωματία είχαν εξασφαλίσει για την πόλη και τους πολίτες της αρκετές ελευθερίες και προνόμια.
Ο ντόπιος Αθανάσιος Ζαρείφης ήταν ο άνθρωπος της Φιλικής που είχε μυήσει πολύ κόσμο.
Το αρματολίκι της Λιβαδειάς, μετά την καταδίωξη από τους Τούρκους του Οδυσσέα Ανδρούτσου,είχε αναλάβει ο Αθανάσιος Διάκος που βρισκόταν σε συνεννόηση με τον Πανουργιά και τον Δυοβουνιώτη για να ορίσουν τον ξεσηκωμό.Από την Πόλη μόλις είχε επιστρέψει,αρχές Μαρτίου του ΄21,ο επίσκοπος Σαλώνων Ησαΐας.Ορμητήριο των επαναστατών ήταν το ιστορικό μοναστήρι του Οσίου Λουκά στη Βοιωτία.
Ο Διάκος πληροφορείται τα νέα στον Προφήτη Ηλία και στέλνει τον έμπιστό του Βασίλη Μπούσγο στην Πάτρα.Στη διαδρομή,στο Γαλαξίδι,μαθαίνει την έναρξη του αγώνα στον Μοριά,αποφασίζει να γυρίσει πίσω.Στην επιστροφή, σε ένα χάνι συναντά έναν Τουρκο ταχυδρόμο που μεταφέρει για λογαριασμό της τουρκικής διοίκησης την είδηση του ξεσηκωμού στον Μοριά και τον σκοτώνει.
Ο βοεβόδας της Λιβαδειάς Χασάν Αγάς πληροφορείται το γεγονός,ζητά εξηγήσεις από τον Διάκο.Αυτός πολύ έξυπνα πείθει τον Αγά ότι η πόλη χρειάζεται την προστασία ισχυρού ένοπλου σώματος από πιθανή επίθεση της ομάδας του Ανδρούτσου.Ο Τούρκος διοικητής δίνει την άδεια στον Διάκο να στρατολογήσει 5.000 άνδρες.
Στις 27 Μαρτίου στο μοναστήρι του Οσίου Λουκά ο Ησαίας ευλογεί το λάβαρο της επανάστασης.
Στις 28 του Μάρτη αγωνιστές από όλη την Βοιωτία πολιόρκούν την Λιβαδειά.Μετά από σκληρή μάχη έξω από τα κονάκια των Τούρκων και γύρω από το φρούριο και τον πύργο της Ώρας η πόλη πέφτει στα χέρια των επαναστατών την 1η Απρίλη του 1821.
Η σημαία του Αγώνα με τον Σταυρό υψώνεται στο φρούριο και αμέσως μετά ο Διάκος μιλά στους αγωνιστές από τον εξώστη της Μητρόπολης.
Είπε ότι δεν είχε αμφιβολία για τη νίκη, πίστευε στην απελευθέρωση του Γένους γιατί ήταν θέληση Θεού. Συμβούλευσε ομόνοια και αυταπάρνηση: «Αυτά, είναι τα μόνα φοβερά όπλα εις τα χείρας λαού πολεμούντος προς απόκτησιν της ελευθερίας του».
Πρόσθεσε ότι ο αγώνας μόλις είχε αρχίσει και έπρεπε να ετοιμαστούν για μεγάλες θυσίες. Μίλησε για την ελευθερία και τελείωσε τον λόγο του με τους στίχους του Ρήγα Φεραίου:
«Καλύτερα μιας ώρας ελεύθερη ζωή,
παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή»
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου