Ν ι κ ό λ α ο ς Κ Α Τ Ο Υ Ν Τ Α Σ, ο Λ Ε Ω Ν Ι Δ Α Σ της Κερύνειας

 

ΤΟ ΧΡΕΟΣ του ΠΟΛΕΜΙΣΤΗ

«Πρότυπο ανδρός, ακατάβλητος πολεμιστής, ανυπέρβλητο παράδειγμα αρετής και ανδρείας, ίνδαλμα του ελληνισμού όπου γης, αθάνατος μέσα στους αιώνες, ο Νικόλαος Κατούντας αποτελεί τη συνέχεια του αρχαιοελληνικού πνεύματος και ήθους στη σύγχρονη Ιστορία και φωτεινό παράδειγμα για τις νεότερες γενιές»

 

22 Ιουλίου 1974. Η τουρκική απόβαση βρίσκεται πλέον σε πλήρη εξέλιξη και ολοένα περισσότερες εχθρικές δυνάμεις αποβιβάζονται στην περιοχή της Κερύνειας. Ο λοχαγός των Καταδρομών Νικόλαος Κατούντας λαμβάνει μία από τις δυσκολότερες αποστολές του πολέμου.Επικεφαλής 62 καταδρομέων  διατάσσεται να κινηθεί προς την ακτή της απόβασης, με αποστολή να πλήξει το τουρκικό προγεφύρωμα και να αναχαιτίσει το δεύτερο αποβατικό κύμα της τουρκικής Δύναμης Ειδικής Αποστολής "Bora", το οποίο εκείνη την ώρα αποβιβαζόταν στις ακτές της Κερύνειας. Θα φέρει σε πέρας την αποστολή μέχρι θανάτου...

γράφει ο Θάνος Δασκαλοθανάσης 

Ο Νικόλαος Κατούντας γεννήθηκε στην Πάτρα το 1943. Ήταν γιος του Παναγιώτη Κατούντα, με καταγωγή από την Αρκαδία, και της Σωτηρίας, με καταγωγή από την Κεφαλονιά. Από νεαρή ηλικία ξεχώριζε για την αγάπη του προς τη μάθηση και τη στρατιωτική ζωή. Αποφοίτησε από τη Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων και παράλληλα ολοκλήρωσε τις σπουδές του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Η στρατιωτική του σταδιοδρομία στην Ελλάδα

Μετά την αποφοίτησή του εντάχθηκε στις Ελληνικές Δυνάμεις Καταδρομών, όπου διακρίθηκε και ξεχώρισε  για τις ικανότητές του. Εκπαιδεύτηκε ως αλεξιπτωτιστής, βατραχάνθρωπος και χιονοδρόμος, ενώ φοίτησε σε όλα σχεδόν τα απαιτητικά σχολεία ειδικών δυνάμεων. Υπηρέτησε στο 9ο Σύνταγμα Πεζικού, στην 3η Μοίρα Αμφίβιων Καταδρομών και στην 1η Μοίρα Αλεξιπτωτιστών, αποκτώντας ολοκληρωμένη επιχειρησιακή εμπειρία και τη φήμη ενός ικανού και ιδιαίτερα μάχιμου αξιωματικού.

Η μετάθεσή του στην Κύπρο

Τον Σεπτέμβριο του 1973 και ενώ η πολιτικοστρατιωτική κατάσταση προμήνυε εξελίξεις, μετατέθηκε στην Κύπρο ως διοικητής του 31ου Λόχου Κρούσεως της 33ης Μοίρας Καταδρομών, με έδρα το Πέλλα Πάις, κοντά στην Κερύνεια. Αποστολή της Μοίρας ήταν η άμυνα της βόρειας Κύπρου και η εκτέλεση ειδικών επιχειρήσεων σε περίπτωση τουρκικής εισβολής.

 Ο σεβασμός που ενέπνεε στους στρατιώτες του επιβεβαιώνεται από τους ίδιους. “Τον φωνάζαμε “καθηγητή”. Αυστηρός λοχαγός, αλλά δίκαιος με τους καταδρομείς και μας ενέπνεε εμπιστοσύνη. Ήταν τυπικός και κ... Πολύ προσεκτικός σε ό,τι αναλάμβανε. διότι δεν ήθελε να υπάρχουν λάθη. Και μόνο με το βλέμμα του, ήξερες τι ήθελε“, έγραψε για τον Κατούντα  ένας από τους στρατιώτες της 33ης Μοίρας

 

Η ΑΠΟΣΤΟΛΗ

Με την έναρξη της τουρκικής εισβολής, στις 20 Ιουλίου 1974, ο Κατούντας συμμετείχε στην επιχείρηση ανακατάληψης του φρουρίου του Αγίου Ιλαρίωνα. Ο Άγιος Ιλαρίωνας ήταν το σημαντικότερο οχυρό του Πενταδακτύλου, καθώς έλεγχε τον δρόμο Κερύνειας–Λευκωσίας και τα περάσματα προς το εσωτερικό της Κύπρου. Η κατάληψή του διευκόλυνε αποφασιστικά την τουρκική προέλαση.Στη μάχη αυτή σκοτώθηκε και ο Διοικητής της Μοίρας Ταγματάρχης Γεώργιος Κατσάνης από το Σιδηρόκαστρο Σερρών.

Οι καταδρομείς κατέλαβαν το ύψωμα Πετρομούθκια, όμως αναγκάστηκαν να συμπτυχθούν εξαιτίας της έλλειψης πυρομαχικών, της απουσίας ενισχύσεων και του θανάτου του διοικητή της Μοίρας, Ταγματάρχη Γεωργίου Κατσάνη.

Στις 22 Ιουλίου 1974, ο διοικητής των Ειδικών Δυνάμεων στην Κύπρο, Συνταγματάρχης Κωνσταντίνος Κομπόκης, ανέθεσε στην 33η Μοίρα Καταδρομών μια εξαιρετικά επικίνδυνη αποστολή. Δύο Λόχοι Καταδρομών, με επικεφαλής τους Λοχαγούς Βασίλειο Ροκά και Νικόλαο Κατούντα, διατάχθηκαν να κινηθούν προς την ακτή της Κερύνειας, με σκοπό να πλήξουν το τουρκικό προγεφύρωμα και να αναχαιτίσουν την προέλαση των αποβατικών δυνάμεων. Οι δύο αξιωματικοί είχαν ήδη διακριθεί στις σκληρές μάχες του Αγίου Ιλαρίωνα τις προηγούμενες ημέρες.

Ο Κατούντας, επικεφαλής 62 καταδρομέων, έφθασε στο χωριό Άγιος Γεώργιος, όπου συνάντησε άνδρες του διαλυμένου 251 Τάγματος Πεζικού. Όταν ένας στρατιώτης τον προειδοποίησε ότι οι Τούρκοι ήταν πολυάριθμοι, ο Κατούντας απάντησε με τη φράση που έμεινε στην ιστορία: «Δεν σε ρώτησα πόσοι είναι, αλλά πού είναι;». Στη συνέχεια, οι καταδρομείς κινήθηκαν προς την περιοχή μεταξύ των χωριών Κάρμι και Τέμπλος, όπου συγκρούστηκαν με ισχυρές τουρκικές δυνάμεις. Παρά τη μεγάλη αριθμητική υπεροχή του αντιπάλου, η σθεναρή αντίστασή τους προκάλεσε προσωρινή αναχαίτιση και υποχώρηση των τουρκικών τμημάτων.

Η τελευταία μάχη

Αντιλαμβανόμενος ότι οι άνδρες του κινδύνευαν να περικυκλωθούν, ο Κατούντας διέταξε την αποχώρησή τους και παρέμεινε ο ίδιος στην πρώτη γραμμή για να καλύψει την υποχώρηση. Από εκείνη τη στιγμή χάθηκαν τα ίχνη του. Από τις 22 Ιουλίου 1974 θεωρείται επισήμως αγνοούμενος. Η αυτοθυσία του τού χάρισε το προσωνύμιο «Λεωνίδας της Κερύνειας», ενώ η φράση του «Δεν σας ρώτησα πόσοι είναι, αλλά πού είναι;» έγινε μια χαρακτηριστική ιστορική φράση που αναδεικνύει τον ηρωισμό και την αυτοθυσία του Έλληνα αξιωματικού.

Είναι βέβαιο ότι η αποστολή που ανατέθηκε στον Νικόλαο Κατούντα ήταν ουσιαστικά μια αποστολή θανάτου. Με μόλις 62 καταδρομείς, χωρίς υποστήριξη πυροβολικού ή τεθωρακισμένων και χωρίς δυνατότητα ενισχύσεων, διατάχθηκε να αναχαιτίσει τις υπέρτερες τουρκικές δυνάμεις που ενισχύονταν συνεχώς από την απόβαση στην Κερύνεια. Οι πιθανότητες επιτυχίας ήταν ελάχιστες, όμως ο Κατούντας εκτέλεσε τη διαταγή με απόλυτη αφοσίωση στο καθήκον.

Η αναγνώριση της προσφοράς του

Το 2008 η Ελληνική Πολιτεία τον προήγαγε τιμητικά στον βαθμό του Αντιστράτηγου, με αναδρομική ισχύ από το 1974. Το όνομά του δόθηκε σε στρατόπεδα, οδούς και μνημεία στην Ελλάδα και την Κύπρο.

Ο Κατούντας, ο Πελοποννήσιος καταδρομέας με την ψυχή και το σθένος ενός αρχαίου Σπαρτιάτη, βάδισε προς τη μάχη γνωρίζοντας ότι οι πιθανότητες επιστροφής ήταν ελάχιστες. Για εκείνον, το χρέος και το καθήκον προς την πατρίδα βρισκόταν πάνω από την ίδια του τη ζωή. Σήμερα τιμάται ως ένας από τους σπουδαιότερους ήρωες του Ελληνισμού και ως μία από τις πιο εμβληματικές μορφές της κυπριακής τραγωδίας του 1974.