«Θουκυδίδης: Λόγος, πόλεμος και ανθρώπινη φύση»

Θουκυδίδης – 30 αποφθέγματα

Ο Θουκυδίδης, ο άνθρωπος που αναζήτησε την αλήθεια με πείσμονα επιμονή και συνέγραψε ένα έργο πρότυπο για τους μεταγενέστερους, εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να μελετάται σε πανεπιστήμια, στρατιωτικές σχολές και ακαδημίες σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι αναλύσεις του για τον πόλεμο, την πολιτική, την ανθρώπινη φύση και τη δύναμη παραμένουν διαχρονικές, γι’ αυτό και το έργο του θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα κείμενα της παγκόσμιας ιστοριογραφίας και πολιτικής σκέψης.

Το πολύτιμο έργο του, η «Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου», δεν αποτελεί μόνο καταγραφή πολεμικών γεγονότων, αλλά και βαθιά ανάλυση της ανθρώπινης φύσης, της εξουσίας, του φόβου, της φιλοδοξίας και των παθών που καθορίζουν την πορεία των ανθρώπων και των κρατών.

1. «Ευτυχισμένοι είναι οι ελεύθεροι και ελεύθεροι είναι οι γενναίοι.»
2. «Δεν κατηγορώ αυτούς που ασκούν την εξουσία, αλλά αυτούς που είναι πρόθυμοι να υπακούσουν.»
3. «Ο λαός σώπαινε και κανείς δεν μιλούσε, γιατί ήταν φοβισμένος και έβλεπε πως οι συνωμότες ήταν πολλοί.»
4. «Οι έπαινοι για άλλους είναι ανεκτοί μέχρι του σημείου που νομίζουμε ότι μπορούμε να κάνουμε κι εμείς κάτι απ’ αυτά που ακούσαμε.»
5. «Μακαρίσαμε την αγαθότητά σου, αλλά δεν ζηλεύουμε τη χαζομάρα σου.»
6. «Δικαιοσύνη μπορεί να υπάρξει μόνο όταν οι αντίπαλοι είναι ισοδύναμοι· κατά τα άλλα οι ισχυροί κάνουν αυτά που μπορούν και οι αδύναμοι υποχωρούν.»
7. «Όλα εκ φύσεως μειώνονται και φθείρονται.»
8. «Στα λόγια η Αθήνα ήταν δημοκρατία, αλλά στην πράξη ήταν η αρχή ενός ανδρός, του Περικλή.»
9. «Αυτοί που δεν υποκύπτουν στους ίσους τους, που συμπεριφέρονται σωστά στους ανώτερους και είναι μετριοπαθείς προς τους κατώτερους, τα καταφέρνουν καλύτερα.»
10. «Οι Αθηναίοι είναι τολμηροί πέρα από τις δυνάμεις τους, ριψοκίνδυνοι εν γνώσει τους και αισιόδοξοι στις δυσκολίες.»
11. «Η σύνεση είναι το πρόσχημα του άνανδρου.»
12. «Η βλακεία φέρνει θράσος και η εξυπνάδα φέρνει αδράνεια.»
13. «Η ισχύς της πόλης είναι οι άνδρες και όχι τα τείχη ούτε τα άδεια πλοία.»
14. «Οι άνθρωποι περισσότερο οργίζονται όταν αδικούνται παρά όταν ασκείται βία επάνω τους.»
15. «Το πλεονέκτημα στον πόλεμο δεν το δίνουν τα όπλα, αλλά τα χρήματα που δαπανώνται.»
16. «Αυτό που εναντιώνεται στον δυνάστη λέγεται λαός.»
17. «Ο πόλεμος είναι βίαιος διδάσκαλος.»
18. «Το δίκαιο και το συμφέρον δεν είναι δυνατό να συνυπάρχουν στο ίδιο πράγμα.»
19. «Οι καιροί δεν περιμένουν.»
20. «Η τύχη βοηθάει τους τολμηρούς.»
21. «Δύο πράγματα είναι αντίθετα στη λήψη σωστής απόφασης: η βιασύνη και η οργή.»
22. «Μην αποφεύγεις τους κόπους, αλλιώς μην κυνηγάς αξιώματα.»
23. «Εφήμερα σώματα και χρήματα.»
24. «Με την απλή επιθυμία ελάχιστα κατορθώνονται, ενώ με την επιμελή φροντίδα τα περισσότερα.»
25. «Σε όλα τα πράγματα πρέπει να γίνεται κανείς εχθρός ή φίλος, ανάλογα με τις περιστάσεις.»
26. «Ο φόβος ακυρώνει τη μνήμη και η γνώση χωρίς θάρρος δεν ωφελεί σε τίποτα.»
27. «Είναι πολύ μεγαλύτερη ντροπή να χάσει κανείς αυτά που έχει παρά να αποτύχει να τα αποκτήσει.»
28. «Η συστολή είναι σημαντικό στοιχείο της σωφροσύνης.»
29. «Άλλαξαν ακόμη και την καθιερωμένη σημασία των λέξεων, για να δικαιολογήσουν τις πράξεις τους.»
30. «Συνηθίζεται να επαινούν όλοι αυτόν που δεν βρίσκεται πια στη ζωή.»