Διηνέκης,λόγος και πράξη

 Δ Ι Η Ν Ε Κ Η Σ

Ο  Σπαρτιάτης που με  τη φράση του όρισε την ανδρεία

Ο Διηνέκης είναι ο κλασικός Σπαρτιάτης πολεμιστής: ατρόμητος, πειθαρχημένος, λακωνικός. Ήταν ένας από τους τριακόσιους που έλαβαν μέρος στην περίφημη μάχη των Θερμοπυλών.

γράφει ο Θάνος Δασκαλοθανάσης

Εκείνη την εποχή ήταν περίπου σαράντα ετών, με το αξίωμα του ενωμοτάρχη, δηλαδή διοικούσε 36 άντρες. Το παράπονο του Διηνέκη ήταν ότι δεν μπόρεσε να αποκτήσει γιο, κάτι που παραλίγο να του στερήσει τη συμμετοχή στη μάχη. Όταν ο Λεωνίδας ετοίμαζε τον στρατό του για να αντιμετωπίσει τους Πέρσες, σκόπευε να επιλέξει τριακόσιους άνδρες που είχαν γιους, καθώς η αποστολή στις Θερμοπύλες ήταν αποστολή αυτοκτονίας. Ο Διηνέκης, για να εξασφαλίσει τη συμμετοχή του, δήλωσε ότι είχε γιο με μια δούλη, πράξη κοινωνικά ατιμωτική για τη Σπάρτη.

Κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στο στενό, ένας Τραχίνιος ανέφερε ότι τα βέλη των Περσών ήταν τόσα πολλά που θα έκρυβαν τον ήλιο. Ο Διηνέκης, ατάραχος, απάντησε: «Καλύτερα, θα πολεμήσουμε στη σκιά». Για αυτή τη φράση έμεινε στην Ιστορία.

Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, την τελευταία ημέρα της μάχης ο Διηνέκης, μαζί με άλλους επιζώντες, προσπάθησε επανειλημμένα να ανακτήσει το σώμα του Λεωνίδα από τους Πέρσες. Όταν η αντίσταση συνεχιζόταν, ο Ξέρξης διέταξε την εξόντωση των Ελλήνων με τόξα, όπλο που οι Σπαρτιάτες θεωρούσαν άτιμο. Έτσι ο Διηνέκης πέθανε από τα βέλη που περιφρονούσε.

Ο Διηνέκης δεν ξεχωρίζει για τα στρατιωτικά του κατορθώματα, αλλά για τη στάση ζωής του. Εκφράζει το σπαρτιατικό ιδανικό του πολεμιστή που δεν ελπίζει στη σωτηρία, αλλά επιλέγει συνειδητά το καθήκον και τον θάνατο. Η φράση του δεν δείχνει εξυπνάδα,αλλά τη στάση ζωής.

Μέσα από αυτή την απάντηση που έδωσε  δημιούργησε συμβολικά την έννοια του «εἰς τὸ διηνεκές», δηλαδή κάτι που διαρκεί για πάντα. Ο λόγος του ξεπέρασε τα όρια της στιγμής και της μάχης και πέρασε στη συλλογική μνήμη, συνδέοντας το όνομά του με τη διαρκή ανδρεία και τη συνειδητή αποδοχή της θυσίας. Έτσι, ο Διηνέκης δεν έμεινε μόνο ήρωας των Θερμοπυλών, αλλά σύμβολο που επιβιώνει στον χρόνο.