Παύλος Κουρούπης,ο αντισυνταγματάρχης ήρωας της ΕΛΔΥΚ

 Ο αντισυνταγματάρχης Παύλος Κουρούπης,ο αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού,μια από τις πιο ηρωικές και τραγικές μορφές της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο το 1974.Ανήκε στην ΕΛΔΥΚ (Ελληνική Δύναμη Κύπρου),ήταν διοικητής του 251ου Τάγματος Πεζικού, με έδρα στην περιοχή Κερύνειας. Στις 20 Ιουλίου 1974, κατά την πρώτη φάση της τουρκικής εισβολής, ο Κουρούπης ήταν ένας από τους πρώτους Έλληνες στρατιωτικούς που αντιμετώπισαν κατά μέτωπο τις τουρκικές αποβατικές δυνάμεις στην ακτή Πέντε Μίλι κοντά στην Κερύνεια.Με ελάχιστες δυνάμεις και ελλιπή υποστήριξη, αντιστάθηκε ηρωικά για πολλές ώρες, καθυστερώντας σημαντικά την τουρκική προέλαση. Αν και το 251 ΤΠ ήταν υποστελεχωμένο και με παλιό οπλισμό, προκάλεσε σοβαρές απώλειες στον αντίπαλο.

γράφει ο Θάνος Δασκαλοθανάσης 

 

 Η τουρκική εισβολή στην Κύπρο, τον Ιούλιο του 1974, επικεντρώνεται συνήθως γύρω από τη δράση,τις παραλείψεις και τα λάθη των αρχηγών,ωστόσο η ανθρώπινη και αλλά και η  στρατιωτική πλευρά παραμένει το ίδιο σημαντική. Στο επίκεντρο αυτής της αφήγησης βρίσκεται ο Συνταγματάρχης Παναγιώτης Κουρούπης,μια φυσιογνωμία που ενσάρκωσε την έννοια του καθήκοντος με τρόπο μοναδικό.

Ο Κουρούπης γεννήθηκε το 1929 στην Καλαμάτα. Πέρασε τα παιδικά του χρόνια στον τόπο του και τελείωσε το σχολείο στη Καλαμάτα.Ακολούθησε την επιθυμία του να γίνει αξιωματικός και μπήκε στη Σχολή Ευελπίδων από την οποία αποφοίτησε  από τους πρώτους το 1952, με τον βαθμό του ανθυπολοχαγού πεζικού. Ο Παύλος Κουρούπης ήταν ένας φιλομαθής νέος αξιωματικός και γι΄ αυτό, πέρα από τις στρατιωτικές σπουδές, έμαθε τρεις ξένες γλώσσες και και αποφοίτησε με άριστα από τη Νομική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1965. Το 1967 τελείωσε και τη Σχολή Πολέμου. Το 1974 ήταν  διοικητής του 251 Τάγματος Πεζικού, το οποίο είχε την ευθύνη για την άμυνα της περιοχής Κερύνειας στην Κύπρο.

Το πρωί της 20ής Ιουλίου 1974, οι τουρκικές δυνάμεις πραγματοποίησαν απόβαση στην ακτή Πέντε Μίλι. Το 251 Τ.Π. ήταν η μόνη οργανωμένη δύναμη που βρέθηκε άμεσα αντιμέτωπη με τους εισβολείς. Ο διοικητής του Παύλος Κορούπης κατόρθωσε να προωθήσει τους λόχους του,ενισχυόμενος με τέσσερα άρματα Τ34,πολύ κοντά στα αποβιβασθέντα αποβατικά τμήματα,χωρίς να γίνουν αντιληπτοί από αυτά και τα προσέβαλε με δραστικά πυρά αιφνιδιαστικά.

Κατά τη διάρκεια της μάχης, το τάγμα του κατάφερε να αναχαιτίσει προσωρινά την προέλαση των τουρκικών στρατευμάτων, προκαλώντας σοβαρές απώλειες.Για τον λόγο αυτόν έχασαν τις επιθετικές τους δυνατότητες και αναγκάστηκαν να μεταπέσουν σε αμυντική στάση.Η επιτυχία των στρατιωτών μας υπό τη διοίκηση του Κουρούπη έκανε αδύνατη τη συνένωση του προγεφυρώματος  με το θύλακα Λευκωσίας-Αγίου Ιλαρίωνα,την πρώτη μέρα της εισβολής.,όπως είχαν σχεδιάσει.Η νίκη αυτή του τάγματος του Κουρούπη αποτελεί την πλέον αξιόλογη επιτυχία των ελληνοκυπριακών δυνάμεων κατά τη διάρκεια της εισβολής.

 Όταν η κατάσταση έγινε ανεξέλεγκτη και τα πυρομαχικά εξαντλήθηκαν, ο Κουρούπης έδωσε εντολή στους στρατιώτες του να υποχωρήσουν οργανωμένα και κάλυψε προσωπικά την απαγκίστρωση με μια μικρή ομάδα εθελοντών.

Από τις 22 Ιουλίου 1974, ο Παναγιώτης Κουρούπης θεωρείται αγνοούμενος. Υπάρχουν μαρτυρίες που υποδηλώνουν πως συνελήφθη ζωντανός από τους Τούρκους και πιθανότατα εκτελέστηκε εν ψυχρώ ή μεταφέρθηκε αιχμάλωτος και πέθανε σε άγνωστο στρατόπεδο. Παρά τις αναζητήσεις, η σορός του δεν έχει ποτέ εντοπιστεί, γεγονός που επιτείνει το τραγικό και ταυτόχρονα ηρωικό στοιχείο της υπόθεσής του.

Η πράξη του Κουρούπη ξεπερνά το επίπεδο στρατιωτικής αντίστασης. Αποτελεί υπόδειγμα στρατιωτικού ηγέτη, καθώς προτίμησε να θυσιαστεί παρά να εγκαταλείψει τη θέση του. Η ηθική του στάση τον καθιστά σύμβολο ευθύνης, καθήκοντος και πατριωτισμού.

 

Μαρτυρίες για τον ηρωικό αξιωματικό 

Απόσπασμα από στρατιώτες του 251 Τ.Π.:

    «Ο Κουρούπης στάθηκε σαν λιοντάρι. Δεν υποχώρησε ούτε μπροστά στις βόμβες ούτε στους Τούρκους αλεξιπτωτιστές. Ήταν ο τελευταίος που έφυγε — ή μάλλον δεν έφυγε ποτέ…»

Αναφορά Κυπριακού Τύπου (από μαρτυρίες):

    «Ο συνταγματάρχης Κουρούπης πολέμησε με αυταπάρνηση και πείσμα, αν και γνώριζε πως δεν θα επιβιώσει. Έδωσε εντολή υποχώρησης για να σωθούν οι άντρες του, ενώ ο ίδιος επέλεξε να πέσει μαζί με το Τάγμα του.»

Λόγια οικογένειας και συναδέλφων:

    «Δεν ήταν απλώς ένας στρατιωτικός. Ήταν πατέρας, ηγέτης, παράδειγμα ήθους και ανδρείας. Επέλεξε να πεθάνει όρθιος».