Γεώργιος Κ Α Τ Σ Α Ν Η Σ,ο Η Ρ Ω Α Σ της Κύπρου

 

Ο ήρωας Γεώργιος Κατσάνης (1934-1974) κατάγεται από το Σιδηρόκαστρο Σερρών, με γονείς πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη. Κατά την γερμανική κατοχή η οικογένεια του εγκαταστάθηκε στην Θεσσαλονίκη, όπου μεταξύ άλλων ο Κατσάνης διακρίθηκε ως αθλητής του Ηρακλή  Θεσσαλονίκης στη σκυταλοδρομία, στα αγωνίσματα των 100 και 200 μέτρων και στο μήκος. Αποφοίτησε από τη Σχολή Ευελπίδων και το 1956, περνώντας με άριστα όλες τις δοκιμασίες, τοποθετήθηκε στις Δυνάμεις Καταδρομών. Νωρίτερα, υπήρξε εκπαιδευτής του τότε διαδόχου Κωνσταντίνου στη Σχολή Πεζικού στην Χαλκίδα.

γράφει ο Θάνος Δασκαλοθανάσης 

Το στρατιωτικό του βιογραφικό ήταν εντυπωσιακό και αντάξιο της διαδρομής του. Ο Κατσάνης πέρασε μ’ άριστα όλες τις δοκιμασίες, υπηρετώντας με απαράμιλλο ζήλο. Διακρίθηκε για τις επιδόσεις του στις αναρριχήσεις, στον ορεινό αγώνα αλλά και στις αερομεταφορές. Δυο φορές ήρθε θα έχει σοβαρά ατυχήματα,αλλά θα τα ξεπεράσει. Το 1957 και το 1961 στη διάρκεια στρατιωτικών αγώνων τραυματίζεται σοβαρά, αλλά θα σταθεί όρθιος λόγω πείσματος και γερής κράσης. Αν κα με  σίδερα στα δύο του πόδια, ποτέ δεν σκέφτηκε να εγκαταλείψει την ενεργό δράση. Ήταν παντρεμένος και πατέρας δυο παιδιών

Το 1974 ο Κατσάνης υπηρετούσε στην Κύπρο ως ταγματάρχης, διοικητής της 33ης Μοίρας Καταδρομών (33 ΜΚΔ), που έδρευε κοντά στο χωριό Μπέλλα Πάις της επαρχίας Κερύνειας (από το 1974 και μετά βρίσκεται στην τουρκοκρατούμενη περιοχή της Κύπρου, στα Κατεχόμενα), στη βόρεια πλευρά της οροσειράς του Πενταδάκτυλου.

 

Όταν εισβάλει  ο εχθρός στη Μεγαλόνησο, τις πρώτες πρωινές ώρες της 20ής Ιουλίου 1974, οι καταδρομείς του Κατσάνη βρίσκονται ακόμα στη Λευκωσία, όπως είχε διατάξει η χούντα των Αθηνών, για να ενισχύσουν το  προδοτικό πραξικόπημα κατά του  Μακάριου, που είχε εκδηλωθεί στις 15 Ιουλίου 1974.

Η 33 ΜΚ κινείται άμεσα από την Λευκωσία προς το Πέλλα – Πάϊς στους πρόποδες του Πενταδάκτυλου, με στόχο την κατάληψη της κορυφής του Αγίου Ιλαρίωνα, περίπου 10 χμ. από την πόλη της Κερύνειας, σε στρατηγική θέση που επιβλέπει τα παράλια του βορείου τμήματος της Κύπρου.Ο βομβαρδισμός της αυτοκινητοπομπής από τουρκικά αεροπλάνα, παρά τους τραυματισμούς, δεν πτοεί τους καταδρομείς και τον επικεφαλής τους ταγματάρχη Γεώργιο Κατσάνη που προπορεύεται, εμψυχώνοντας συνεχώς τους άνδρες του.Η καταδρομική επιχείρηση πραγματοποιείται αστραπιαία, μόλις πέφτει το βαθύ σκοτάδι, και μετά από σκληρές συγκρούσεις με τους Τούρκους, ο στόχος επιτυγχάνεται, εκδιώκοντάς τους από τη θέση «κλειδί» Πετρομούθια, στις παρυφές του Αγίου Ιλαρίωνα. 

 

Γύρω στα μεσάνυχτα ο Κατσάνης με τους άνδρες του έχει πετύχει το στόχο του και στη συνέχεια ζητούμενο είναι  η  σταθεροποίησή στην περιοχή, αναμένοντας τις επόμενες ώρες αντικατάσταση ή ενισχύσεις  με άλλα τμήματα, όπως προβλέπει το αρχικό σχέδιο.

Έως το μεσημέρι της 21ης Ιουλίου, οι Τούρκοι  ενισχύονται εκ νέου με νέες δυνάμεις στην περιοχή, την ίδια ώρα που τα πυρομαχικά της 33 ΜΚ τελειώνουν και δεν υπάρχει καμία ενημέρωση για αντικατάστασή της ή αποστολή ενισχύσεων. Προκειμένου να μην εγκλωβιστούν και υπάρξουν σοβαρές απώλειες, δίνεται εντολή απαγκίστρωσης προς το Πέλλα – Πάις, κάτω από ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες.

Οι άνδρες των μονάδων έχουν ξεπεράσει τα όρια της αντοχής τους πολεμώντας σε συνθήκες καύσωνα, δίχως πυρομαχικά και νερό, και υπό συνεχή εχθρικά πυρά. Ο Κατσάνης είναι παρών στην πρώτη γραμμή εμψυχώνοντας τους άνδρες του, καταϊδρωμένος με το πρόσωπό μαύρο από τους καπνούς, δίνοντας φωναχτά οδηγίες στους στρατιώτες του, κρατώντας στο χέρι το αυτόματο και στη ζώνη του χειροβομβίδες. 

Οι επιθέσεις των Τούρκων αποκρούονται  από μικρές τοπικές δυνάμεις των λόχων και σε μία αντεπίθεση, όπου ο Κατσάνης με μια διμοιρία επιχειρεί να διώξει από τον χώρο του τον εχθρό που έχει διεισδύσει, τραυματίζεται θανάσιμα, από ελεύθερο σκοπευτή. Οι στρατιώτες του δίνουν μάχη να πάρουν το νεκρό σώμα του διοικητή τους,όμως δυστυχώς δεν τα καταφέρνουν.

Μαρτυρίες αναφέρουν πως ο ήρωας άκουσε να του φωνάζουν από απέναντι: «Μη χτυπάτε, είμαστε Έλληνες, κύριε Κατσάνη». Σηκώθηκε, προχώρησε δίχως προφυλάξεις και χτυπήθηκε από τουρκικά πυρά.  Δεν αποκλείεται να συνέβη αυτό,υπήρχαν Τούρκοκύπριοι  που ήξεραν ελληνικά.Όπως αποδείχτηκε κατόπιν οι Τουρκοκύπριοι ήξεραν και φώναζαν στη τύχη και άλλα ονόματα αξιωματικών που διοικούσαν μονάδες καταδρομών.Με το καταδιωκτικό δίκτυο που διέθεταν μπορούσαν να γνωρίζουν κάθε στοιχείο από Έλληνες αξιωματικούς στην Κύπρο. 

Ο Κατσάνης, ο διοικητής της 33ης Μοίρας Καταδρομών,πεσόντας στις Κυπριακές Θερμοπύλες του 1974. ο οποίος προήχθη μετά θάνατον στο βαθμό του αντιστρατήγου,παρέμεινε αγνοούμενος επί 46 ολόκληρα χρόνια μέχρι και το 2019.

Καθοριστικός ήταν ο ρόλος στον εντοπισμό του ομαδικού τάφου στον Άγιο Ιλαρίωνα, της Τ/Κ δημοσιογράφου Σεβγκιούλ Ουλουντάγ, που τα τελευταία   χρόνια ασχολείται διεξοδικά με το ευαίσθητο θέμα των αγνοουμένων, κινητοποιώντας τους αναγνώστες της -και από τις δύο κοινότητες- στο να υποδείξουν πιθανούς τόπους ταφής, συμβάλλοντας έτσι εθελοντικά και με ανθρωπιστικό τρόπο στο ευαίσθητο αυτό θέμα.

Τα οστά του ήρωα εντοπίστηκαν σ’ έναν ομαδικό τάφο στην περιοχή του Αγίου Ιλαρίωνα στο κατεχόμενο κομμάτι της Μεγαλονήσου, μαζί με άλλους πέντε πεσόντες άνδρες του, μετά από υπόδειξη Τ/Κ μάρτυρα προς τις Αρχές. Η ταυτοποίηση ολοκληρώθηκε μετά από λίγες μέρες, στο κέντρο ελέγχου DNA στις ΗΠΑ, οπότε και ενημερώθηκε η οικογένεια του στην Ελλάδα.

Ακολούθως παρελήφθησαν επισήμως από την ελληνική κυβέρνηση, επαναπατρίστηκαν και ενταφιάστηκαν με τιμές ήρωα τον Φλεβάρη του 2020 στη γενέτειρά του, το Σιδηρόκαστρο Σερρών.

Εξάλλου, ο ΓΣ Ηρακλής, τιμώντας τη μνήμη του Κατσάνη, έδωσε το όνομά του σε κλειστό γυμναστήριο του συλλόγου.

Επίσης, το όνομα του Κατσάνη φέρουν αφενός το Κέντρο Εκπαιδεύσεως Ανορθοδόξου Πολέμου (ΚΕΑΠ) στη Ρεντίνα Θεσσαλονίκης και αφετέρου το στρατόπεδο της 33ης ΜΚΔ στο Σταυροβούνι της Κύπρου.

Ο Κατσάνης έπεσε με το όπλο στο χέρι, στην πρώτη γραμμή, χωρίς να κάνει πίσω. Δεν εγκατέλειψε  τη θέση του, ούτε την ευθύνη του. Χρειάστηκε να περάσουν 46 χρόνια για να επιστρέψει στο χώμα της πατρίδας του, αλλά η θυσία του δεν ξεχάστηκε ποτέ.Σήμερα, το όνομά του γράφεται δίπλα σε εκείνα των αθάνατων της Ιστορίας. Ο Κατσάνης είναι πια σύμβολο πίστης, γενναιότητας και αυταπάρνησης. Ένας αληθινός Έλληνας, ένας αληθινός ήρωας.