Νικόλαος Π Λ Α Σ Τ Η Ρ Α Σ,ο Μαύρος Καβαλάρης,β΄ μέρος
Ο Μαύρος Καβαλάρης, ο Στρατηγός Νικόλαος Πλαστήρας, θα αναδειχτεί ο άνθρωπος που θα προστατέψει τους πρόσφυγες της Μικράς Ασίας στην Μεγάλη Καταστροφή. Αργότερα ως πολιτικός θα επιχειρήσει απεγνωσμένα να επουλώσει τις πληγές του εμφυλίου και να βάλει τη χώρα σε μια τροχιά ανάπτυξης.
Ο Πρωθυπουργός ο οποίος πέθανε στο στρατιωτικό ράντζο χωρίς να αφήσει ούτε μία δραχμή και του οποίου ο αδελφός έψαχνε δουλειά ως εργάτης, χωρίς να επικαλείται το όνομα του αδελφού του, Στρατηγού και Πρωθυπουργού.
Η νεοελληνική ιστορία στο πρώτο μισό του 20ού αιώνα σφραγίστηκε από τα πεπραγμένα του Νικόλαου Πλαστήρα, που έμελλε να μείνει γνωστός ως ο «Μαύρος Καβαλάρης», για τα κατορθώματά του στο πεδίο των μαχών αλλά και για το μελαμψό παρουσιαστικό του.
το πρώτο μέρος του αφιερώματος .....https://ellinoniroes.blogspot.com/2025/05/blog-post_31.html
Το μέτωπο έχει καταρρεύσει,οι πρόσφυγες αναζητούν τρόπους διαφυγής,οι Τούρκοι απειλούν και διεκδικούν, κυβέρνηση και βασιλιάς είναι εξαφανισμένοι.
Ο Πλαστήρας αποχωρεί τελευταίος με το συντεταγμένο Σύνταγμά των Ευζώνων του μέχρι να επιβιβαστούν στα πλοία όλοι οι ατιμασμένοι στρατιώτες και ο κυνηγημένος άμαχος πληθυσμός της Μικράς Ασίας για τη Χίο και τη Μυτιλήνη.
γράφει ο Θάνος Δασκαλοθανάσης
Το επαναστατικό Κίνημα του ΄22
Και ενώ τα πάντα είναι διαλυμένα,ο Πλαστήρας μαζί με τον Γονατά οργανώνουν επαναστατικό κίνημα (11 Σεπτεμβρίου 1922) σε Μυτιλήνη και Χίο αντίστοιχα,όπου έχουν αποβιβαστεί.Στους επαναστάτες προσχωρεί και μεγάλο τμήμα του στόλου με επικεφαλής τον διοικητή της ναυτικής βάσης Χίου αντιπλοίαρχο Δημήτριο Φωκά.
Οι επαναστάτες ζητούν την παραίτηση του Κωνσταντίνου υπέρ του διαδόχου,την άμεση διάλυση της Βουλής,τον σχηματισμό κυβέρνησης φιλικής προς την Αντάντ και την άμεση ενίσχυση του θρακικού μετώπου.Από τις πρώτες ενέργειες του Πλαστήρα είναι να έρθει σε επικοινωνία με τον Ελευθέριο Βενιζέλο για να του αναθέσει τη διεθνή εκπροσώπηση της χώρας μέσα σε στιγμές μεγάλης εθνικής κρίσης.
Το βράδυ της 13ης Σεπτεμβρίου ο Πλαστήρας επικεφαλής του στρατού φθάνει στο Λαύριο. Οι εξελίξεις είναι ραγδαίες, ο βασιλιάς παραιτείται υπέρ του Γεωργίου Β’,γίνονται οι πρώτες συλλήψεις και δρομολογείται η παραπομπή σε δίκη των υπευθύνων της μικρασιατικής τραγωδίας μέσα σε ένα δραματικό πλαίσιο πιέσεων και αντιδράσεων.Ο Πλαστήρας ως ο αρχηγός του επαναστατικού κινήματος θα υποστηρίξει και θα αναλάβει την ευθύνη για την "εκτέλεση των έξι" τον Νοέμβριο του 1922 κατευνάζοντας την τεράστια λαϊκή δυσαρέσκεια που ζητούσε επιτακτικά την τιμωρία των υπεύθυνων για την Μικρασιατική καταστροφή.
Τα μεγάλα προβλήματα
Η επαναστατική επιτροπή και ο ηγέτης της Νικόλαος Πλαστήρας έχουν να αντιμετωπίσουν επείγοντα θέματα.Πρώτο και βασικότερο είναι η ανασυγκρότηση των Ενόπλων Δυνάμεων. Χάρη στον Πλαστήρα και τον Θεόδωρο Πάγκαλο αναδιοργανώνεται ο στρατός και ανασυντάσσεται η στρατιά του Έβρου, δίνοντας ένα ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί στον Ελευθέριο Βενιζέλο, κατά τις επαφές για την Συνθήκη της Λωζάνης, περιορίζοντας τις απαιτήσεις του Κεμάλ.
Το δεύτερο και μεγάλο θέμα είναι η άμεση αντιμετώπιση των τεράστιων κοινωνικοοικονομικών προβλημάτων που προκλήθηκαν από την έλευση των εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων.Οι Μικρασιάτες χρειάζονται άμεσα βοήθεια για τη τροφή, την περίθαλψη και την στέγασή τους.Με νομοθετικό διάταγμα (14 Φεβρουαρίου 1923),δρομολογεί λύση στο αγροτικό ζήτημα, διανέμοντας το μεγαλύτερο μέρος των τσιφλικιών, στους ακτήμονες.
Προκειμένου να επιτευχθεί η επιστροφή στον ομαλό κοινοβουλευτικό βίο, οδηγεί τη χώρα στις κάλπες στις 16 Δεκεμβρίου 1923. Η νέα Βουλή που προκύπτει στις 2 Ιανουαρίου 1924 ανοίγει το δρόμο για τη Β' Ελληνική Δημοκρατία.
Δεκαπέντε μήνες μετά την επανάσταση,τον Γενάρη 1924 ο Πλαστήρας καταθέτει την εξουσία προσερχόμενος στην αίθουσα του Κοινοβουλίου λέγοντας: «Καταθέτω σήμερα την εξουσία της Επαναστάσεως ενωπίω της κυριάρχου Εθνικής Αντιπροσωπείας».Ο ίδιος παραιτείται από τα στρατιωτικά του καθήκοντα και αποστρατεύεται ως «άξιος της πατρίδος» με τον τιμητικό βαθμό του αντιστράτηγου.
Μεσοπόλεμος
Παρά το ότι είναι ιδιαίτερα αγαπητός από τον λαό αποσύρεται από το προσκήνιο. Ακολουθεί η περίοδος του Μεσοπόλεμου όπου η πολιτική ζωή χαρακτηρίζεται από αστάθεια και από τις έντονες διαμάχες μεταξύ των δύο αστικών πολιτικών παρατάξεων, της βενιζελικής και της αντιβενιζελικής, με την αμφισβήτηση και του ίδιου του πολιτεύματος (βασιλευόμενη ή αβασίλευτη δημοκρατία),ενώ εκδηλώνονται πολύ συχνά στρατιωτικά κινήματα και εγκαθιδρύονται δικτατορικά καθεστώτα.
Μετά την επιβολή της δικτατορίας του Πάγκαλου (Ιούνιος 1925),ο Πλαστήρας θα προσπαθήσει να τον ανατρέψει,με αποτέλεσμα να συλληφθεί βίαια και να εκδιωχθεί στην Ιταλία (Οκτώβριος 1925).
Εκείνα τα χρόνια,όπως θα αποδειχτεί μέσα από επιστολές και γραπτά, ο Πλαστήρας υιοθετεί κάποιες από τις εθνικιστικές ιδέες του Μουσολίνι οι οποίες ασκούν επιρροή ακόμα και σε δημοκρατικούς στρατιωτικούς την περίοδο του Μεσοπολέμου.
Το 1933 θα προσπαθήσει να ανατρέψει την εκλεγμένη κυβέρνηση του Τσαλδάρη με το «Κίνημα Υπέρ του Βενιζέλου», αλλά αποτυγχάνει. Για να αποφύγει τη σύλληψη, μετακομίζει στη Γαλλία, όπου και καταδικάζεται τελικά σε θάνατο για την εμπλοκή του στο επόμενο φιλοβενιζελικό κίνημα του Μαρτίου του 1935, αν και παίρνει τελικά χάρη λίγο αργότερα από τον βασιλιά Γεώργιο Β’.
Από τη Γαλλία όπου βρίσκεται πρωτοστατεί στην δημιουργία αντιδικτατορικής κίνησης στο εξωτερικό κατά του καθεστώτος του Μεταξά.Προσπαθεί μάταια να πείσει τη γαλλική κυβέρνηση να αναλάβει ενεργό ρόλο για την κατάλυση του στρατιωτικού καθεστώτος της 4ης Αυγούστου.
Ο πόλεμος του ΄40,κατοχή,αντίσταση,εμφύλιος
Κάθε ηγέτης,κάθε μεγάλος άνδρας έχει μεικτό "μητρώο" που περιλαμβάνει μεγάλες αλλά και μικρές στιγμές.Η μικρή στιγμή του Πλαστήρα θα είναι στη διάρκεια του πολέμου (1941),όταν θα στείλει μια επιστολή στην ελληνική κυβέρνηση,καλώντας την να συνθηκολογήσει με την Ιταλία.Η κίνησή του αυτή θα δώσει την ευκαιρία στους αντιπάλους του να τον χαρακτηρίσουν εχθρό της πατρίδας. Γρήγορα όμως οι απόψεις αυτές, οι ηττοπαθείς όπως είχαν χαρακτηριστεί, έδωσαν τη θέση τους σε άλλες που βρίσκονταν σε απόλυτη συμφωνία με το αίτημα για την οργάνωση αντίστασης εναντίον των κατακτητών. Καθώς η εξόριστη ελληνική κυβέρνηση αρνείται να του χορηγήσει διαβατήριο στέλνει στην Ελλάδα απεσταλμένο τον Κομνηνό Πυρομάγλου προκειμένου αυτός εξ ονόματός του να έρθει σε επαφές για τη σύσταση αντιστασιακής οργάνωσης.Δημιουργείται έτσι ο ΕΔΕΣ, ουσιαστικός αρχηγός του οποίου ήταν ο Πλαστήρας, ο οποίος όμως δεν κατάφερε ποτέ να έρθει στην κατεχόμενη Ελλάδα.
Μετά την Απελευθέρωση και τα «Δεκεμβριανά», ο Πλαστήρας,ως πρόσωπο με κύρος και κοινής αποδοχής, αναλαμβάνει πρωθυπουργός τον Ιανουάριο του 1945, δημιουργώντας μάλιστα μια κυβέρνηση που αποτελείται από όλες τις πολιτικές δυνάμεις,εκτός των κομμουνιστών.Ο Πλαστήρας θα καταβάλει προσπάθειες για την αποφυγή του εμφύλιου,θα συμβάλει στην υπογραφή της συμφωνίας της (Φεβρουάριος του 1945), αν και η δημοσίευση της προ πενταετίας επιστολής του για τη συνθηκολόγηση της χώρας στον πόλεμο κατά των Ιταλών και η θύελλα αντιδράσεων θα του κοστίσει και θα αναγκαστεί (Απρίλιος του 1945) να παραιτηθεί.
Η περίοδος του Εμφυλίου Πολέμου βρίσκει τον Πλαστήρα εκτός πολιτικής.Ο ίδιος παρακολουθεί τα τεκταινόμενα, καταγγέλλει την κυβέρνηση και την Αριστερά που με τις μεθοδεύσεις τους οδηγούν τη χώρα σε αδελφοκτόνο πόλεμο, τον οποίο ο ίδιος πρώτος ονομάζει «Εμφύλιο».
Ο Σπύρος Μαρκεζίνης γράφει στη «Σύγχρονη Πολιτική Ιστορία της Ελλάδας» του: «Η δράση του Νικολάου Πλαστήρα παρουσιάζει σειρά εναλλασσόμενων φάσεων. Η πρώτη περίοδος καλύπτεται από τη στρατιωτική του δράση. Χαρακτηρίζεται από τον θρύλο ενός ηγέτη. Το 1922, αποδεικνύεται ικανός να ηγηθεί της πολιτικής μεταβολής και, παρά σειρά σφαλμάτων, να επιτύχει εντός συντομότατου χρόνου κυρώσεις για τους υπεύθυνους, εξασφάλιση της ειρήνης και αποκατάσταση του κοινοβουλευτικού βίου.
Ακολουθεί η περίοδος της δράσης του στο παρασκήνιο. Είναι και πάλι παράδοξο ότι δεν αποβαίνει καταδικαστική. Ο Πλαστήρας υπάρχει ως παρουσία ακόμα και την ώρα της ακμής του Ελευθερίου Βενιζέλου. Αναλαμβάνει πρωτοβουλίες, οι οποίες για οποιονδήποτε άλλον θα αποτελούσαν το πλέον άδοξο τέλος. Ακόμα και κατά την περίοδο της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά, αλλά και κατά την Κατοχή, η παρουσία του υπάρχει. Βεβαίως, αμφιλεγόμενη και καταδικαστική όταν αποδεικνύεται κήρυκας της δικτατορίας, αλλά, φυσικά, υπ’ εκείνον. Κατά παράδοξο τρόπο, κατηγορούσε τον Ιωάννη Μεταξά ότι βρήκε την ώρα να συμμαχήσει με τους Άγγλους, όταν, κατ’ εκείνον η Αγγλία είχε χάσει τον πόλεμο».
.
.
.
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου